Afganistan Haritası

Detaylar

Afganistan Haritası

Afganistan Haritası

Afganistan Islam Cumhuriyeti
Başkent     Kabil
34 31 KP , 69 12 DM
En Büyük Şehir     Kabil
Resmi Dil     Peştuca, Darice
Devlet başkanı     Hamid Karzai
Din     Islam
Bağımsızlık: 8 Ağustos 1919
Yüzölçümü: 647.500 km²(41.)
Nüfus: 31,056,997(38.)
Kişi Başına Yıllık Gelir: 800 dolar(220.)
Para Birimi:     Afghani
Saat dilimi:     UTC+4:30
Internet alan adı:     .af
Telefon Kodu:     +93
Bütün veriler CIA World Factbook'tan alınmıştır.

Afganistan, resmi adıyla Afganistan Islam Cumhuriyeti Asya'da denize sınırı olmayan bir ülkedir. Orta Asya'da bulunur ama etnik ve kültürel bağlarından dolayı bazı kaynaklar tarafından Orta Doğu'da kabul edilir. Doğu ve güneyde Pakistan, batıda Iran, kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan ,doğuda da ufak bir sınırla Çin ile çevrilidir.

Afganistan, özellike güney bölgelerde yaşayan Peştun çoğunlukla birlikte Tacik, Hazara ve Özbek kökenli halkları da barındırır. Ayrıca nüfusa oranları %5'i geçmeyen bir çok etnik kökenli halk da (örneğin Beluciler, Türkmenler, Nuristanlılar, Araplar vs.) bu ülkede yaşamaktadır.

Ticaretin merkez noktalarından birinde olan Afganistan, bu stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca Iranlılar, Yunanlar, Araplar, Moğollar, Ingilizler ve Sovyetler gibi çeşitli ulusların istilasına uğramıştır.En son 2001 de ABD tarafından işgal edilmiştir.

ABD ve Koalisyon Işgali
ABD'de yapılan 11 Eylül saldırılarının sorumlusu olarak ilan edilen El Kaide'nin bu bölgede yerleştiği iddiaları, Taliban rejiminin bu olaya müdahale etmemesi ve kaynak sağlaması nedeniyle ABD ve koalisyon güçleri tarafından işgal etmiştir. Ancak 7 yıllık işgal süresince kaolisyon güçleri Taliban'ı yok edememiştir. Çok sayıda da sivil kayıp veren Afgan halkı koalisyon güçlerinin ülkede olması taraftarı değildir. Taliban rejimi fesheldilmiştir ancak güçler çekilince tekrardan iktidara gelme olasılığı vardır.

* %30 ABD ve Koalisyon güçleri
* %20 Taliban
* %50 Aşiret ve yerel yönetimler (aşiretlerin %86'sı Taliban yanlısıdır.)

Nüfus Bilgileri

Nüfus: 31,056,997 (2006 Temmuz ayı tahmini)

Yaş yapısı: 0-14 yaşlarda: %44.6 (erkek 7,095,117/kadın 6,763,759)

15-64 yaşlarda: %52.9 (erkek 8,436,716/kadın 8,008,463)

65 yaş ve üzerinde: %2.4 (erkek 366,642/kadın 386,300) (2006 tahmini)

Nüfus artış oranı: %2.67 (2006 tahmini)

not: Bu oran Iran mültecilerini de kapsar.

Mülteci sayısı: 23.06 mülteci/1,000 nüfus (2004 tahmini)

Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.05 erkek/kadın

15 yaş altı: 1.05 erkek/kadın

15-64 yaşlarında: 1.05 erkek/kadın

65 yaş ve üzeri: 0.95 erkek/kadın

toplam nüfusta: 1.05 erkek/kadın (2006 tahmini)

Bebek ölüm oranı: 160.23 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)

Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 43.34 yıl

erkeklerde: 43.16 yıl

kadınlarda: 43.53 yıl (2006 tahmini)

Ortalama çocuk sayısı: 6.69 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)

HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.01(2001 verileri)
Kabil

Ulus: Afgan

Nüfusun etnik dağılımı: Peştunlar %42, Tacikler %27, Hazaralar %9, küçük etnik unsurlar (Aymaklar, Türkmenler, Beluciler ve diğerleri) %
, Özbekler %9

Dinler: Sünni Müslümanlar %80, Şii Müslümanlar %19, diğerleri %1

Dil: Resmi dil Pestuca(Afganca) ve Darice (Farsça) dir. Nüfusun %50'si Farsça (Darice), %35'i Peştuca, %12'si Özbekçe ve Türkmence, %4'ü Belucice ve Pasice) ve diğer azınlıkların dillerinde konuşmaktadır.

Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler

toplam nüfus: %36

erkeklerin: %51

kadınların: %25 (2005 tahmini)
Coğrafya

Afganistan genellikle engebeli bir araziye sahiptir. Ülkenin doğusundan içlerine uzanan ve himalaya dağlarının bir uzantsı olan Hindukuş Dağları, güneyindeki Çağay Dağları ve kuzeydeki Pamir Dağları ülkenin başlıca yükseltileridir.ü lkenin en yüksek noktası Hindukuş Dağları'ndaki 7492 m. ile Nowşak tepesidir.

Ülkenin güneybatısı ve batısı dağlık değildir. Ancak fazla akarsu kaynağı olmaması nedeniyle tarım yapılamaz. Ülkede başlıca Amu Derya, Helmend, Farahrud, Murgap ve Herirud nehirleri vardır.
Din
Halkın %80'i Sünni, %19'u Şii Müslümandır.
Demografi

Yüzölçümü yaklaşık Fransa kadar olan Afganistan'ı Hindukuş ve Pamir sıradağı zincirleri kuzey ve güney olmak üzere iki bölüme ayırır. 1979'da, Sovyet-Afgan Savaşı öncesi yaklaşık 15 milyon nüfusu bulunan Afganistan'ın 2006 itibariyle tahmini nüfusu 31 milyon'dur.

Başkent Kabil ülkenin en büyük kentidir; diğer önemli kentler batıda Herat, güneyde Kandahar ve kuzeyde Mezar-ı Şerif'tir. Yerel ve ulusal düzeyde bütünleşmenin zayıf olduğu Afganistan'da coğrafi engellerin yanında toplumsal hayatın da büyük sorunları vardır. Okuma yazma oranı yüzde 10 civarında olan Afganistan fert başına düşen gelir bakımından da dünyanın en yoksul ülkeleri arasındadır.

Etnik Gruplar; Peştun: %35, Tacik: %20, Hazara: %20, Özbek: %12, Aymak: %4, Türkmen: %3, Beluci: %2, Diğer: %4.

Afganistan'daki Türk halkları genelde Özbekler ve Türkmenler'den ibarettir. Bunun dışında az da olsa Pamir bölgesinde Kırgızlar da vardır. Rus savaşı esnasında Pamir bölgesindeki Kırgızların büyük kısmı Türkiye'nin Van Iline yerleştirilmiş ve yaşadıklları köye Ulupamir ismi verilmiştir. Bölgede hayvancılık ve koruculuk yapmaktadırlar.
Ekonomik Göstergeler

Ekonomiye genel bakış: Afganistan kara ile çevrili bir ülkedir, ekonomisi tarıma ve hayvancılığa (koyun ve keçi yetiştirmeye) bağlıdır.

Iş gücü: 15 milyon (2004 verileri)

Sektörlere göre işgücü dağılımı: tarım %80, endüstri %10, hizmet %10 (2004 verileri)

Endüstri: Küçük çapta tekstil, sabun, mobilya, ayakkabı, gübre, çimento; el yapımı halılar; doğal gaz, yağ, kömür, bakır işletmeleri.

Elektrik üretimi: 905 milyon kWh (2003 tahmini)

Elektrik tüketimi: 1.042 milyar kWh (2003 tahmini)

Elektrik ihracatı: 0 kWh (2001 tahmini)

Elektrik ithalatı: 200 milyon kWh (2003)

Tarım ve hayvancılık ürünleri: haşhaş, buğday, meyveler, fındık; yün, deri

Ihracat tutarı: 471 milyon$ (2005 verileri)

Ihracat ürünleri: haşhaş, meyve ve fındık, el yapımı halılar, yün, pamuk, deri, değerli taş ve mücevherler.

Ihracat ortakları: Pakistan, Iran, Almanya, Hindistan, Birleşmiş Krallıklar, Belçika, Lüksemburg, Çek Cumhuriyeti

Ithalat tutarı: $3.87 milyar (2005 verileri)

Ithalat ürünleri: Yabancı sermaye, yiyecek ve petrol ürünleri, cok sayıda tüketim malı

Ithalat ortakları: Pakistan, Iran, Japonya, Singapur, Hindistan, Güney Kore, Almanya

Dış borç tutarı: 8 milyar $ (2004 verileri)

Para birimi: afgani (AFA)

Para birimi kodu: AFA

Mali yıl: 21 Mart - 20 Mart


Ulaşım ve Taşımacılık

Demiryolları: toplam: 24.6 km

Karayolları: toplam: 21,000 km

Asfalt: 2,793 km

Asfalt olmayan: 18,207 km (1998 tahmini)

Su yolları: 1,200 km

Boru hatları: 180 km

Limanları: Keyrabad, Shir Khan

Hava alanları: 45 (2000 tahmini)

Helikopter alanları: 3 (2000 tahmini)
Eğitim

Afganistan eğitim sistemi 6+3+3 şeklinde bir kademelendirme üzerinde şekillenmiştir. Buna ilişkin olarak okul öncesi eğitim ile başlayan süreç (0-3 yaş ve 4-6 yaş iki aşamalıdır), 6 yıllık bir genel öğretim sistemi ile devam etmektedir. Bu aynı zamanda genel okur yazarlık kursları ile de desteklenmektedir. 6. sınıf sonrasında ise ikili bir ayrım ile din eğitimi ağırlıklı ortaokullar ve genel eğitim müfredatını benimsemiş ortaokullarda eğitim verilmektedir. Son aşama olan liseler ise 3 farklı bölümden oluşmaktadır. Bu noktada bir anlamda branş eğitimi almakta olan öğrenciler, öğretmenlik, teknik meslek liseleri ve sosyal bilimler-fen bilimleri ağırlıklı liselerde öğrenim görebilmektedirler. Bundan sonra ise branşlarına ilişkin yüksek öğrenim kurumlarına devam etmektedirler. Afganistan'da eğitim alanında kadın ve erkek arasında herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Her Afgan vatandaşı eğitim hakkından yararlanmada eşit haklara sahiptir. Her 7 yaşına gelen çocuk devlet okullarından parasız yararlanma hakkına sahiptir. Afganistan Anayasası 43. maddesine göre, devlet okulları parasızdır ve ilköğretim zorunludur. Ancak Afaganistan'ın uzun yıllar süren işgallere maruz kalması ve ülkenin içinde bulunduğu siyasi, ekonomik açmazlar eğitim sistemini de olumsuz etkilemiştir. Ülkede 2005 yılı verilerine göre 5 milyona yakın çocuk okullarda eğitim görmüştür. Ancak okullaşma oranındaki düşüklük, öğretmen ve kırtasiye yetersizliği gibi nedenlerden ötürü istenilen verim alınamamaktadır. Buna rağmen 2003 yılında 8.500 çadırda 25.000 civarında öğrenci çadırlarda verilen eğitim hizmetinden yararlanmıştır.[2]
Vilayetleri

Afganistan'ın 34 vilayeti vardır.

* 1 Badahşan
* 2 Badgis
* 3 Baglan
* 4 Belh
* 5 Bamyan
* 6 Daykundi
* 7 Farah
* 8 Faryab
* 9 Gazni
* 10 Gor
* 11 Helmand
* 12 Herat
* 13 Cüzcan
* 14 Kâbil
* 15 Kandehar
* 16 Kapisa
* 17 Host
* 18 Kunar
* 19 Kunduz
* 20 Lagman
* 21 Lovgar
* 22 Nangarhar
* 23 Nimruz
* 24 Nuristan
* 25 Uruzgan
* 26 Paktiya
* 27 Paktika
* 28 Penşir
* 29 Parvan
* 30 Samangan
* 31 Sar-i Pol
* 32 Tahar
* 33 Vardak
* 34 Zabul

tr.wikipedia.org

Ayrıca Bakınız

Bulgaristan Siyasi Haritası

Yunanistan

Balkanlar Haritası

Avusturya Haritası

Fransa Siyasi Haritası

Almanya Siyasi Haritası

Italya Fiziki Haritası

Ispanya Haritası

Osmanlı imparatorluğu Haritaları

Coğrafya Haritaları

Tarih Haritaları

Il Ilçe ve Köylerimiz

 


Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

   
   

Üye Girişi  

   
   
   

Tüm hakları saklıdır. Site Adı Açıkca  belirtilerek , ve yazıya link verilerek bir bölümünden alıntı yapılabilir. Yazının izinsiz tamamen kopyalanması durumunda hukuki işlem yapılacaktır. Detaylı Bilgi için Kullanım ve Gizlilik Sözleşmesine Bakınız.Telif Hakkı olan mataryel bildirliği an yayından kaldırılacaktır.

Copyright © 2009 aygunhoca.com

 

© aygunhoca.com