Büyük Timur Imparatorluğu

Detaylar

Büyük Timur Imparatorluğu (1370 - 1507)

Başkent     Semerkand
Resmi dili     Farsça
Dini     Sünni Islam, Şii Islam
Etnik Gruplar     Moğollar, Türkmenler, Farslar, Peştunlar, Özbekler, Tacikler, Beluciler, Araplar, Kürtler, Ermeniler, Rumlar, Gürcüler, Hindu
Yönetim     Monarşi
- 1370-1405     Timur
- 1506-1507     Müzaffer Hüseyin    
- Timur iktidarı     1363
- Kuruluş tarihi     1370
- Semerkand ve Herat hükümdarlıkları     1469
- Semerkand hükümdarlığının yıkılışı     1500
- Yıkılış tarihi     1507

Timur Imparatorluğu  Türkleşmiş Moğol (Karaunas) boylarından biri olan Barlaslar tarafından yönetilen çok uluslu bir imparatorluktur. 1507'de Akkoyunlular'la ve Karakoyunlular'la mücadele neticesinde zayıflamaları ve Özbeklerin istilasına uğraması sonucu yıkılmıştır.
Siyasi tarih

Timur, 1370-1405 yılları arasında yaptığı seferlerle, Harezm, Doğu Türkistan, Iran, Azerbaycan, Hindistan Delhi Sultanlığı, Irak, Suriye, Altın Orda Devleti ve Osmanlı Devleti'nin de içinde bulunduğu muazzam büyüklükteki topraklara hakim olmuştur. Onun fetihleri, sonuçları açısından, Türk Tarihi'ni derinden etkilemiştir. Mesela, Altınorda Hanı Toktamış üzerine düzenlediği seferler (1391) Altınorda Devleti'nin çöküşüne ve yerine bölge hanlıklarının kurulmasına sebep olurken, Moskova Knezleri'nin güçlenmesini de beraberinde getirmiştir. Böylece, XVI. yüzyıldan itibaren Rusya'nın Kafkaslar ve Deşt-i Kıpçak'a doğru yayılması söz konusu olacaktır.

Timur Han, 1401'e kadar yapılan dört seferle Irak ve Güney Anadolu, 1398-1399 seferleriyle Hindistan Delhi Sultanlığı'nı, 1401-1402'de Suriye'yi fethetti. Nihayet, 1402'de yapılan Ankara Savaşı'nda, Osmanlı Devleti'ni mağlup ederek fetret devrinin başlamasına neden oldu.

Timur'un Türkistan'a hakimiyeti Özbek, Kazak ve Türkmenlerin günümüze kadar ulaşacak olan tarihlerinin de nirengi noktasını teşkil eder. 1398-1399'da Hindistan Delhi Sultanlığı'na düzenlediği sefer de bölgedeki siyasî ve kültürel yapının değişmesine sebep olmuştur. Ancak Timur'un 1399'da yedi yıl süren Anadolu Seferi'ne çıkıp, 1402 Ankara Savaşı ile Yıldırım Bayezıt'ı yenip, Anadolu'yu ele geçirmesi, Osmanlı tarihinde unutulmaz bir yer tutar. Ülkesindeki karışıklıklar sebebiyle Anadolu'da fazla kalamayan Timur, Çin seferine giderken yolda hastalanarak ölmüştür. (1405)

Timur'un ölümünden hemen sonra devlet oğlu ve torunları arasında paylaşılmıştır. Buna göre; Torunu Muhammed başkent Semerkant'ta tahta çıkarken, diğer torunları Pir Muhammed ile Iskender Iran'da, 3. oğlu Miranşah Bağdat ve Azerbaycan'da, en küçük oğlu Şahrukh ise Horasan'da yerleşmişlerdir.

Şahrukh, Maveraünnehir bölgesini de ele geçirerek, Herat şehri merkez olmak üzere devletini kurdu. Ardından Iran ve Azerbaycan'ı da hakimiyetine alan Şahrukh dönemi (1407-1447), Türkistan'da parlak bir kültür hayatının başlangıcı olmuştur. Şahrukh'un ölümü üzerine, tahta büyük bir alim ve astronom olan oğlu Uluğ Bey geçti. Onun iki yıllık saltanatı mücadeleler içinde geçmiş ve oğlu tarafından öldürülünce ülke dahilinde büyük karışıklıklar çıkmıştır.

Miranşah'ın torunu Ebu Said'in Akkoyunlu Uzun Hasan'a yenilmesiyle (1469) Horasan'ın batısında kalan bütün topraklar Akkoyunluların eline geçti. Timur hanedanından yalnız Hüseyin Baykara (1469-1506) Horasan'da tutunabilmiştir. Başkenti Herat, Orta Asya tarihinde sayılı kültür merkezlerinden biri oldu. Ünlü Türk şair ve ilim adamı Ali Şir Nevai burada yetişmiştir. Baykara'nın oğlu Bediüzzaman'ın hükümdarlığı zamanında, Özbek hükümdarı, Şeybani Muhammed Han'ın başkent Herat'ı ele geçirmesi (1507), Timur hanedanının sonu oldu. Hanedandan Babür Türkistan'da başarılı olamayınca, Hindistan'a giderek 1519'da Babür Imparatorluğu'nu kurmuştur.
Fetret Devri

Timur, Cengiz Imparatorluğu'nu yeniden kurmak amacıyla faaliyetlere başlamıştı. Iran'ı almış, Hindistan'a da seferler düzenlemişti. Karakoyunlu emiri Kara Yusuf ve Bağdat Emiri Ahmet Celair Yıldırım Bayezid'e sığındığı zaman. Timur Emirleri geri istediyse de, Yıldırım Bayezid bunu reddetti ve bu olaydan dolayı Timur ile Yıldırım Bayezid'in araları açıldı. Anadolu'ya giren ve Sivas'ı yağmalayan Timur, seçme askerlerden oluşan ordusu ile birlikte Anadolu'da ilerlemeye devam etti. Osmanlı Ordusu da harekete geçti. Iki ordu Ankara'da Çubuk Ovası'nda karşılaştılar.

Yapılan Ankara Savaşı'nda Yıldırım'ın kuvvetlerinden olan Kara Tatarlar'ın, Timur tarafına geçmesi Osmanlı Ordusunun dağılmasına neden oldu (20 Temmuz 1402).

Yıldırım Bayezid, Timur'a esir düştü. Bu savaş Osmanlı Devleti'nin 11 yıl kadar duraklamasına neden oldu. Anadolu Türk birliği dağıldı ve Anadolu'daki beylikler tekrar ortaya çıkarak güçlendi. Başsız kalan Osmanlı Devleti'nde karışıklıklar başladı.

Osmanlı Devleti'nin dört ayrı bölgesinde, şehzadeler tarafından dört ayrı devlet ilan edildi. Bursa, Iznik ve Izmit, Timur tarafından yağmalanıp yakıldı, Izmir işgal edildi. 1402'den 1413'e kadar sürecek olan bu iktidar boşluğu ve taht mücadeleleri dönemine Fetret Devri adı verildi.
Timur Sultanları

* Timur (1368 - 1405)
* Sultan Halil (1405 - 1409)
* Sultan Şahruh (1409 - 1447)
* Sultan Uluğ Bey (1447 - 1449)
* Sultan Abdüllatif (1449 - 1450)
* Sultan Abdullah (1450 - 1451)
* Sultan Ebu - Said (1451 - 1469)
* Sultan Ahmed (1469 - 1494)
* Sultan Mahmud (1494 - 1495)
* Sultan Baysungur (1495 - 1497)
* Sultan Babür (1497 - 1498)
* Sultan Ali (1498 - 1501)
* Sultan Mehmed (1501 -


Ayrıca Bakınız

Timur ve Safeviler Devletleri

Timur Imparatorluğu ve Safeviler Haritası

Moğol Imparatorluğu Zamanında Asya 1206-1368

Büyük Selçuklu Devleti Haritası

Oğuzlar Oğuz Türk Boyları

Türk Tarihi Özet Konu Anlatımı

Türk Tarihi Kronolojisi Türk Devletlerinin Kuruluş ve YıkılışTarihleri

ilk Müslüman Türk Devletleri

Karahanlılar (840-1212) ve Harzemşahlar (1097-1231) Haritası

Gazneliler Haritası 963-1187

1.Dünya Savaşı Haritaları

2.Dünya Savası Haritaları

Osmanlı imparatorluğu Haritaları

Tarih Konular

Türkiye Haritaları

Dünya Haritaları

Flash Eğitici Oyunlar

Tarih Haritaları

Tc inkılap Tarihi ve Atatürkçülük Konuları

Kpss Tc inkılap Tarihi ve Atatürkçülük

Kpss Tarih

Tarihi Videolar

Tarihi Resimler


Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

   
   

Üye Girişi  

   
   
   

Tüm hakları saklıdır. Site Adı Açıkca  belirtilerek , ve yazıya link verilerek bir bölümünden alıntı yapılabilir. Yazının izinsiz tamamen kopyalanması durumunda hukuki işlem yapılacaktır. Detaylı Bilgi için Kullanım ve Gizlilik Sözleşmesine Bakınız.Telif Hakkı olan mataryel bildirliği an yayından kaldırılacaktır.

Copyright © 2009 aygunhoca.com

 

© aygunhoca.com