Mısırda Kurulan Ilk Türk Islam Devletleri

aygunhoca tarafından yazıldı. Aktif .

Mısırda Kurulan Ilk Türk Islam Devletleri
Tolunoğulları (875-905)

Abbasi Halifeliği sınırları içerisinde kurulan müstakil ilk Türk devletinin kurucusu Tolunoğlu Ahmet'tir. Oğuz Türklerinden olan Tolun, Halife Mu'tasım zamanında cesareti ve bilgisi ile ün yapmış bir kişiydi.

Aynı şekilde cesur ve kültürlü olan oğlu Ahmet, ordu komutanı iken, Mısır'a vali tayin edilmişti. Ahmed Mısır'ı başarıyla yönetmiş ve kuvvetli bir ordu kurmuştu. Bağdat ile arası açılınca bağımsızlığını ilün etti (875-884). Mısır maliyesini düzeltip, halkı darlıktan kurtardığı için oldukça seviliyordu. Kısa zamanda Suriye ve Çukurova yöresini ele geçirdi. Ahmet'ten sonra yerine geçen oğlu Humüreveyh zamanında devletin sınırları Toroslara ve Irak'a kadar genişledi. Ancak onun yerine geçenler devleti koruyamadılar. Nihayet 905 yılında Abbasi kuvvetleri Mısır'a girerek Tolunoğullarına son verdiler.

Ihşidiler (935-969)
Mısır'da kurulan ikinci Türk devletidir. Devletin kurucusu Maverüünnehir Türk beyleri sülalesinden olan Muhammed Ebubekir adında bir komutandır. Babası Toğaç, Tolunoğullarının hizmetinde bulunmuştur. Mısır valisi iken bağımsızlığını ilün eden Muhammed Ebubekir (935), önce topraklarını Dicle'ye kadar genişletti. Daha sonra Islüm'ın mübarek şehirleri olan Mekke ve Medine'yi devletine bağladı. Ölümünden sonra oğulları başa geçtiyse de asıl idare kölesi Kafur'un elindeydi. Kafur'un ölümüyle başlayan iç mücadelelerden faydalanan Fatimiler, Mısır'ı zaptederek Ihşidilere (Akşitler) son verdiler (969).

Eyyubiler (1171-1348)
Haleb Atabeyi Nureddin Mahmut'un komutanlarından Selühaddin, Haçlılarla işbirliği yapmakla Mısır'daki Fatımi devletine son vermişti (1171). Burada güçlü bir idare kuran Selahaddin, Nurettin Mahmut'un ölümünden sonra bağımsızlığını ilün etti (1174). Kurduğu devlet babasının adından dolayı Eyyübiler olarak bilinir.

Selahattin Eyyübi, emrinde bulunan Türk askerleriyle beraber Haçlılara karşı çetin mücadeleler verdi. Ünlü Hıttin savaşı ile Haçlıları Kudüs'ten çıkardı ve Islüm dünyasında bir efsane hüline geldi (1187). Nitekim bir Arap şairi Selahattin Eyyübi'nin Halep'i de alması üzerine "Arap milleti, Türklerin devletiyle yüceldi. Ehl-i Salib (Haçlılar) davası Eyyüb'un oğlu tarafından perişan edildi" demiştir.

Eyyübi Devleti'nin sınırları kısa sürede Mısır, Suriye, Güneydoğu Anadolu ve Arabistan'ın güneyine kadar genişledi. Ancak Selahattin Eyyübi'nin ölümü üzerine devlet hanedan üyeleri tarafından paylaşıldı(1193). Mısır'daki asıl kol, ordu komutanlarından Aybeg tarafından yıkıldı ve yerine Memlükler devleti kuruldu (1250). Hama kolu ise 1348'e kadar varlığını devam ettirmiştir.

Memlükler (1250-1517)
Memlük kelime manasıyla beyaz köle demektir. Ancak bu söz zamanla bir terimi ifade eder olmuştur. Savaş esiri veya satın alınanların oluşturduğu hükümdarın muhafız birliklerine bu isim verilmiştir. Ilk defa Abbasi halifeleri Türk asıllı Memlükleri kullanmış, zamanla bunlar güçlenerek kendi devletlerini kurmuşlardır. Mısır'da kurulan Tolunoğulları ve Ihşidiler böyle ortaya çıkmışlardır.

Işte Mısır' da kurulan Memlük Devleti'nin kurucusu Izzettin Aybeg de, Memlük adı verilen askeri komutanlardan biriydi. Eyyübilerin son hükümdarı ölünce tahta, karısı Şecerüddür geçmişti. Ancak bu durum hoş karşılanmadığından komutanlardan Izzettin Aybeg ile evlendi. Ordu, Izzettin Aybeg'i sultan ilün etti. Böylece Eyyübi hanedanına son verilmiş oluyordu (1250).Memlükler, Haçlıları ve o zamana kadar yenilemeyen Moğolları durdurarak Islüm dünyasının koruyuculuğunu üstlenmişlerdir. Aybeg'den sonra tahta çıkan Kotuz, Moğol-Ermeni ve Haçlı müttefik ordusunu Ayn-Cüllüd Savaşı'nda bozguna uğratmıştır(1260). Bir Kıpçak Türk'ü olan Baybars, Suriye'yi Haçlılardan kurtarmış, Moğollara karşı başarılar kazanmıştır. Moğolların Abbasi halifesini öldürmesi üzerine, aynı aileden birini halife ilün ederek , halifeliği Mısır'a taşımıştır.aygunhoca.com Döneminin en güçlü devleti hüline gelen Memlüklar arasında zamanla iç çekişmeler başlamış ve bu durumdan faydalanan Çerkes kölemenleri devleti ele geçirmiştir (1382). Nitekim Yavuz Sultan Selim, Mısır'ı alarak bu devletin varlığına son vermiştir (1517).

Ayrıca Bakınız

Anadolu Türk Beylikleri

Osmanlı imparatorluğu Haritaları

Türkiye Selçuklu Devleti Haritaları

1.Dünya Savaşı Haritaları

Türkiye Haritaları

Dünya Haritaları

Flash Eğitici Oyunlar

Tarih Haritaları

Coğrafya Haritaları