Anadoluda ilk Yerleşim Yerleri Haritası

Detaylar

Anadoluda ilk Yerleşim Yerleri Haritası

Anadoluda ilk Yerleşim Yerleri Haritası

Ilk Çağlarda Anadolu - Anadoluda Kurulan Uygarlıklar

1. Türkiye'nin Tarih Öncesi Dönemlerini Aydınlatan Merkezler

Anadolu:

Küçük Asya. Ilk çağlardan itibaren Anadolu'ya (güneşin doğduğu yer) anlamına gelen "Anatolia" denirdi. Anadolu bir yarımada oluşu uygun iklimi doğal yapısı sebebiyle her devirde cazibe merkezi durumunda olmuştur. Bu sebeple Anadolu'nun geçmişi Yontma Taş Devri'ne kadar ulaşır.

Karain ve Beldibi mağaraları Çayönü Çatalhöyük Hacılar Truva Alişar ve Alacahöyük Anadolu'nun tarih öncesi geçmişini aydınlatan önemli merkezleridir.

Eski çağlardan beri birçok kavim Anadolu'ya göç ederek yerleşmiş veya Anadolu'yu işgal etmişlerdir.

Bunların başlıcaları:

Hititler Frigler Iyonlar Urartular Persler Makedonyalılar Romalılar ve Bizanslılardır.


Henüz yazının bilinmediği döneme tarih öncesi çağlar (prehistorik) denir.


Tarih Öncesi Çağlar (Prehistorik Devirler):

1. Taş Çağı

Üç dönemde incelenir.

a) Eski Taş / Kaba Taş (Paleolitik Çağı) > (M.I. 600.000 -10.000)

b) Orta Taş / Yontma Taş (Mezolitik Çağı) > (M.I. 10.000 - 8.000)

c) Cilâlı Taş / Yeni Taş (Neolitik Çağı) > (M.I. 8.000 - 5500)



a) Eski Taş / Kaba Taş (Paleolitik Çağı) (M.I. 600.000 -10.000)

Bu devri yaşayan insan toplulukları ilkel bir göçebe hayat sürmüşlerdir.

Ağaç kovuklarında mağaralarda ve nehir yataklarında yaşayan insanlar tabiatta hazır bulduklarıyla avcılık ve balıkçılıkla geçinmişlerdir. (Avcı ve toplayıcı).

Türkiye'de Eski Taş Devri:
Antalya'da Karain Beldibi ve Belbaşı Mağaraları Anadolu'da bu döneme ait önemli merkezlerdir.

b) Orta Taş / Yonta Taş (Mezolitik Çağı) (M.I. 10.000 - 8.000)

Insanlığın toplayıcılık ve avcılıktan üretime geçiş yaptığı dönemdir.

Hayvanlar evcilleştirilmiştir.

Buzul çağları sona ermiş yeryüzündeki iklim koşulları günümüz iklimine dönmeye başlamıştır.

Türkiye'de Orta Taş Devri:
Antalya'da Beldibi Mağarası Göller yöresinde Bardiz Samsun'da Tekkeköy Ankara çevresinde Macunköy bu devre ait önemli merkezlerdir.

c) Cilâlı Taş / Yeni Taş (Neolitik Çağı) (M.I. 8.000 - 5500)

Tarım hayatı başlamış köyler kurularak yerleşik hayata geçilmiştir.

Topraktan kap-kacak yapılır ve seramik sanatı başlar.

Ilk yerleşim birimleri oluşturulur.

Hayvanlar evcilleştirilir ve bitki liflerinden elbiseler yapılır.

ilk dinsel inançlar ortaya çıkar.

Ilk ticaret başlar.

Ataerkil bir düzen kurulur.

Köleci toplum yapısı ortaya çıkar.

Günümüzün sosyal yaşam biçimi oluşur.

Türkiye'de Yeni Taş Devri:
Konya'da Çatalhöyük Diyarbakır'da Çayönü Gaziantep'te Sakçagözü önemli merkezlerdir.

Insanlık tarihinin ilk yerleşim yeri olarak Konya - Çatalhöyük kabul edilmektedir.

Ilk üretim yeri de Diyarbakır - Çayönü kabul edilir.

2. Taş-Bakır (Kalkolitik) Çağı (M.I. 5500-2500)

Taş devrinin sonlarına doğru maden keşfedilmiştir.

Ilk kullanılan maden bakırdır.
Türkiye'de Kalkolitik Devir:
Çanakkale'de Truva Burdur'da Hacılar Yozgat'ta Alişar Çorum'da Alacahöyük'tür.

3. Tunç Çağı (M.I. 2500-1200)

Bu dönemde site denilen ilk yönetim örgütleri (devlet) oluşturulmuştur.

Bu dönemde toplumlar arası iletişim ve ticaret gelişmiştir.
Türkiye'de Tunç Devri:
Anadolu'da üretim artmasına paralel olarak ticaret gelişmiş toplumsal ilişkiler hızlanmıştır. Yazı Asurlu tüccarlar tarafından Türkiye'ye getirildi.
Anadolu'da ilk yazılı belgeler Kayseri yakınlarındaki Kültepe'de bulundu. Böylece Anadolu'da tarih çağları başladı (M.I. 2000).

Anadolu Medeniyeti

Anadolu (Asia Minor / Küçük Asya) Tarih boyunca bir çok göç ve istilâya uğramıştır.

Bunun sebebi;
1. Üç tarafının denizlerle çevrili oluşu
2. Olumlu iklim şartları

3. Verimli toprakları

4. Bol su kaynaklarına sahip olmasıdır.

Anadolu'da Uygarlığın Gelişme Sebebi:


1. Göçler ve istilâ amacıyla gelen topluluklar sahip oldukları kültür ve medeniyeti Anadolu'ya taşıdılar.
2. Anadolu'nun Mısır Ege ve Yunan Medeniyetleri'ne yakın bir konumda olması bu medeniyetlerden etkilenmesini sağlamıştır.

Anadolu'da Medeniyetler:

Anadolu'da kurulan medeniyetler sırasıyla şunlardır:
1. Hititler Frigler Lidyalılar Iyonlar Urartular (M.I. 2.000 - M.I. 600)
2. Persler (M.I. 543 - 333)
3. Iskender Imparatorluğu
4. Roma Imparatorluğu
5. Bizanslılar (395 - 1071)
6. Türkler (1071- Günümüze Dek)

2. M.I. 2. Binden M.I. 6. Yüzyıla Kadar Türkiye


Hititler


M.I. 2000 yılı başlarında Anadolu'ya gelen Hititler Orta Anadolu'da Kızılırmak havzasına yerleştiler. Anadolu'ya Kafkaslar üzerinden gelmişlerdir.

M.I. 3000 yıllarında bu bölgeye Hatti kabileleri yerleşmişlerdi. Hititler Hatti kabilelerini dağıtarak bu bölgeye yerleştiler.

Hititler M.I. 1800 yıllarında başkenti Hattuşaş (Boğazköy) olan bir devlet kurdular.

Hitit Devleti'nin kurucusu I. Hattuşili (Labarna)'dir.

M.I. 1400 yılında başa geçen II Tuthalia dönemiyle Hititlerde imparatorluk dönemi başladı.

Imparatorluk döneminin en önemli olayı Hititler ile Mısırlılar arasında imzalanan Kadeş Savaşı'dır. Savaşın sebebi iki devletin de Anadolu'ya egemen olma isteğidir. Iki tarafın da üstünlük sağlayamaması üzerine tarihte bilinen ilk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması imzalandı (M.I. 1280).

Hitit Imparatorluğu M.I. 1200 yıllarında Ege Göçleri sonucunda yıkıldı.

Bir kısım Hititler şehir devletleri kurdularsa da bu devletler zamanla Pers yönetimi altına girdiler.

Frigler


Frigya Batı Anadolu'nun geniş bir kısmının MÖ 1000 yıllarındaki adıdır.

Boğazlar yoluyla Anadolu'ya geldiler. MÖ 750 yılından sonra devlet kurdular.

Kurucusu: Gordios başkent ise Gordion'dur..

Kral Milas döneminde Orta ve Güney Doğu Anadolu'ya egemen oldular.

Kimer'ler bu uygarlığa son vermişlerdir.

MÖ 600'lerde Lidyalıların egemenliğine girdiler.

Başta kral bulunurdu. Çok tanrılı dinleri vardı. Tarım ve hayvancılık başlıca geçim kaynaklarıydı.

Fenike alfabesini kullanmışlardır.

Ticaret kervanlarından vergi alınırdı. Sabanı kırana ölüm cezası vermişlerdir.

Dokumacılık halı kilim üretimi (tapates) ilerdeydi. At ve katırları ünlüydü.

Ilk hayvan öykülerini (fabl) meydana getirenlerin Frigyalılar olduğu sanılmaktadır.


Lidyalılar

Lidya: Bugünkü Gediz ve K. Menderes nehirleri arasındaki bölgenin ilkçağdaki adıdır.

Giges zamanında devlet kurdular.

Başkent Efes yakınlarındaki Sard'dir.

Sınırlar doğuda Kızılırmağ'a kadar genişledi.

Persler MÖ 546 yılında bu devlete son verdiler.

Bilinen ilk madeni para Lidyalılar tarafından kullanılmıştır.

Altın ve mücevher işlemeciliğidokumacılık ile uğraşmışlardır. Kral yolunu (Ninova Sart Efes arasında) açarak yol güvenliğini sağlamışlardır. Mısır IskitAsurYunan Şehir devletleriyle ticaret yapmışlardır.Tüccarların malları devlet güvencesine alınmıştır.

Çok tanrı dinleri vardır.

Fenike alfabesini kullanmışlardır.


Iyonlar

Iyonlar Izmir ile Büyük Menderes nehirleri arasında kalan bölgenin adıdır.

MÖ 12' yy. Yunanistan'dan göç eden Akalar'ın bir kısmı Batı Anadolu'da Iyon şehir devletini kurarak bir ticaret ve sanat merkezi haline getirdiler. Bunların en önemlileri Millet Efes ve Izmir'dir.

Akdenizde ve Karadenizde (Giresun ve Trabzon) koloniler kurarak bu günkü yerleşim merkezlerinin temelini attılar.

MÖ 7.yy'da Lidya'nın egemenliğine giren Iyonya daha sonra Pers imparatorluğuna bağlandı.

Iyonya Şehir Devletlerini önce krallar MÖ 500'den itibaren asillerin kurmuş olduğu OLIGARŞILER (Iktidarın bir grubun veya bir ailenin ya da bir sınıfın elinde bulunması) sonradan da demokratik hükümetler yönetmiştir.

Urartular

3. M.I. 2. Binden M.I. 6. Yüzyıla Kadar Türkiye'de Kültür ve Uygarlık

Devlet Yönetimi
Anadolu'da kurulan bu devletler genellikle krallıkla yönetilmiştir.

Kral hem başkomutan hem baş yargıç hem de baş rahipti.

Bu durum kralın siyâsi askeri ve dini gücü elinde bulundurduğunu gösterir.

Ayrıca kralın başrahip oluşu lâik olmayan bir anlayışı yansıtmaktadır.
Hititlerde asillerden oluşan pankuş denilen bir meclis vardı. Bu meclis kralın yetkilerini kısıtlıyordu.
Hititlerde kraldan sonra en yetkili kişi tavananna denilen kraliçeydi.
Iyonlar merkezi krallık yerine site denilen şehir devletleri halinde yaşamışlardır.

Din ve Inanış
Anadolu'da çok tanrılı inanış mevcuttu.

Anadolu'ya bu yüzden Hititler Dönemi'nde Bin Tanrılı Il denmiştir.
Hititler kendi tanrılarından başka Ön Asya tanrılarına Lidyalılar da Yunan tanrılarına tapınmışlardı.
Urartular ölümden sonra hayata inanmışlardı. Bu yüzden mezarlarını ev ve oda biçiminde yapıp içine çeşitli eşyalar koymuşlardır.
Friglerin en büyük Tanrıları Kibele'dir.
Efes'teki Artemis tapınağı Iyonlara aittir.
Urartularda kral ülkeyi savaş tanrısı Haldi adına yönetirdi.

Sosyal ve Ekonomik Hayat
Halk genellikle yöneticiler (soylular) rahipler hürler namralar ve köleler olarak sınıflara ayrılmıştı.
Anadolu'da ekonomik hayatın temelini tarım ticaret ve hayvancılık oluşturuyordu.
Urartular madencilik ve maden işletmeciliğinde ileri gitmişlerdi.
Lidyalılar ticarette geliştiler. Tarihte parayı ilk kez kullanan Lidyalılardır.
Iyonlar deniz ticaretinde gelişmişlerdi.
Lidyalılar Efes'ten başlayıp Mezopotamya'daki Ninova'ya kadar uzanan Kral Yolu'nun açılmasında etkili oldular.

Yazı Dil ve Edebiyat
Anadolu'ya yazı Asurlular tarafından getirilmiştir.

Hititler ve Urartular Asurlulardan aldıkları çivi yazısını ve kendi buluşları olan hiyeroglif (resim yazısı) yazısını kullandılar.
Iyonlar ve Lidyalılar Fenike yazısını kullandılar.

Fenike yazısını batıya aktaran Iyonlar olmuştur.
Hititler krallarının hayatlarını anlatan anal adını verdikleri yıllıkları hazırlayarak tarafsız tarih yazıcılığını başlatmışlardır.
Hititler Mısırlılarla tarihte bilinen ilk antlaşmayı Kadeş Antlaşması'nı imzaladılar.
Iyon Edebiyatının en önemli eseri Homeros'un "Ilyada ve Odesa Destanı"dır.

Hukuk
Anadolu'da kanunlar Mezopotamya'daki gibi kısasa kısas değildi.

Onur kırıcı acımasız yasalar yoktu.

Hititler insan haklarına önem vermişlerdir.

Kadına değer verilmiş kölelere bile özgürlük sağlanmıştır.

Bilim ve Sanat
Hititler kayaları düzleştirerek tanrı kabartmaları yapmışlardır. Ivriz ve Yazılıkaya kabartmaları Hititlere aittir.

Urartular kaleler ve su kanalları ile ünlüdür. Toprakkale Çavuştepe Patnos ve Kayalıdere kaleleri.
Iyonlar bilim ve sanatta gelişmişlerdir. Matematik'te Tales ve Pisagor Tarih'te Heredot Tıp'ta Hipokrat Felsefe'de Diojen.
Hititler ve Frigler dokumacılıkta ileri gitmişlerdir. Frigler tapates adı verilen halı ve kilimleri ile ünlüdürler.



4. M.I. 6. Yüzyıldan M.S. 11. Yüzyıla Kadar Türkiye (Pers Iskender Roma ve Bizans Imparatorlukları Dönemi)


B. ESKI ÇAÄžLARDA TÜRKIYE'NIN ÇEVRESINDEKI KÜLTÜR VE UYGARLIKLAR

Mezopotamya

Sümerler

Akadlar

Elâmlılar

Babilliler

Asurlular

Mısır

Doğu Akdeniz Medeniyeti

Ege ve Yunan Uygarlığı

Akalar

Dorlar

Fenikeliler

delinetciler.net

Ayrıca Bakınız

Anadolu ve Mezopotomya Uygarlıkları

Uygarlık Öncesi ileri Kültürler

Mezopotomya Uygarlıkları Haritaları

Anadolu Uygarlıkları Haritaları

6.Sınıf Sosyal Bilgiler Konuları

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Notları

Tarih Konular

6.Sınıf Sosyal Bilgiler Soruları

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Performans Ödevleri

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Tüm Konular Ders Notları


Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

   
   

Üye Girişi  

   
   
   

Tüm hakları saklıdır. Site Adı Açıkca  belirtilerek , ve yazıya link verilerek bir bölümünden alıntı yapılabilir. Yazının izinsiz tamamen kopyalanması durumunda hukuki işlem yapılacaktır. Detaylı Bilgi için Kullanım ve Gizlilik Sözleşmesine Bakınız.Telif Hakkı olan mataryel bildirliği an yayından kaldırılacaktır.

Copyright © 2009 aygunhoca.com

 

© aygunhoca.com