Dünya Haritaları, Türkiye Haritaları, Ortadoğu Haritaları, Kıta Haritaları, Uydu Haritaları, Dinsel Haritalar, Türkiye Bölgeler Haritaları, Dünyada Önemli Bölgeler, Meb Asetat Seti Haritaları, Birlik Haritaları, Küçük, Dünya Haritaları,Logo,Banner, Transparent Haritalar, Coğrafya, Flash, Haritaları, World Maps, Map, Maps, Eart, Turkey, Ihtiyacınız olan bütün Coğrafya Haritaları'nı bulabilirsiniz

Dünya'da Toprak Tiplerinin Dağılışı Haritası

Kullanıcı Değerlemesi:  / 8
Kötüİyi 
Detaylar

Dünyada Toprak Tiplerinin Dağılışı Haritası Dünya'da Toprak Tiplerinin Dağılışı Haritası

TOPRAK OLUŞUMU VE TOPRAK ÇEŞITLERI

TOPRAK

Toprak Oluşumunu Etkileyen Faktörler

Kayaların Parçalanması


Kayalar ve taşlar, dış olayların etkisi altında zamanla değişikliğe uğrayarak paslanmış, çürümüş gibi bir görünüm alır. Zamanla taşı oluşturan mineraller arasındaki bağ gevşer ve taş parçalara ayrılır, ufalanır. Işte, kayaların ve taşların uğradıkları bu değişikliklere çözülme denir.



Kayaların yapısal değişikliğe uğraması iki şekilde gerçekleşir.

Fiziksel (Mekanik) Çözülme

Kayaların, kimyasal yapıları değişmeden, yalnızca fiziki yapılarında görülen parçalanma, ufalanma ve ayrışma olayıdır.

Fiziksel çözülme, daha çok aşırı sıcaklık farkı görülen yerlerde, kayaların gündüzleri aşırı sıcaktan genişlemesi, geceleri de aşırı soğuktan dolayı büzülmesi sonucu gerçekleşir.

Fiziksel çözülme, çöl, karasal, step, tundra gibi, aşırı sıcaklık farkı görülen iklimlerin etkili olduğu yerlerde daha kolay meydana gelir.



Kimyasal çözülme


Kayaları oluşturan unsurların eriyerek, kimyasal bileşimlerinin değişmesi sonucundaki parçalanma, ufalanma ve ayrışma olayıdır. Kimyasal çözülme, daha çok, sıcaklık farkının ğ olduğu sıcak ve nemli iklim bölgelerinde görülür. Ekvatoral, Muson, Okyanus ve Akdeniz iklimlerinin etkili olduğu yerlerde daha kolay meydana gelir.


TOPRAK ÇEŞITLERI

ğONAL (TAŞINMIŞ TOPRAKLAR) Akarsular, rüzgarlar ve buzullar gibi dış kuvvetlerin, çeşitli sahalardan aşındırarak taşıdıkları materyalleri biriktirmeleriyle oluşan topraklardır.

Bunlardan;

* Akarsu biriktirmesiyle oluşanlara alüvyal topraklar,
* Buzul biriktirmesiyle oluşan topraklara moren topraklar,
* Rüzgar biriktirmesiyle oluşan topraklara da lös topraklar denilmektedir.

Toprakların, eğimli sahalarda, oluştuğu ana kaya üzerinden, akarsu, rüzgar, buzullar ve diğer dış kuvvetlerin etkisiyle taşınarak, eğimin ğaldığı yerlerde birikmesiyle oluşur. Alüvyon, lös, moren, kolüvyal, litosoller ve regoseller taşınmış topraklardır. Taşınmış topraklar, organik ve mineraller bakımından zengin topraklardır.

ZONAL (YERLI TOPRAKLARI) Kayaların, bulundukları yerlerde çözülmeleriyle oluşan topraklardır.

Alüvyon:

Eğimli sahalardan akarsu ve sel sularının aşındırarak taşıdığı ince malzemelerin akarsuların eğiminin ve taşıma gücünün ğaldığı alanlarda birikmesiyle meydana gelirler. Mineral bakımından zengin topraklardır. Geniş tabanlı vadilerde, deltalarda ve ova tabanlarında yaygın olarak bulunurlar. Tarımsal değeri büyüktür. Yurdumuzun en verimli tarım alanları alüvyonların bulunduğu alanlardır.

Devamlı olarak taşkın ve millenmeye uğrayan delta sahlarında ve taşkın ovarlarımızda bu topraklara sıkça rastlanır. Buralar Çukurova, Asi, Göksu, Köyceğiz, Büyük ve Küçük Menderes, Gediz, Bakırçay, Sakarya, Bafra, Çarşamba, delta ovaları ile Konya ovasının kenarları Muş, Erzurum, Erba ve Niksar ovalarının merkezi kesimlerinde. Alüvyal topraklar akarsular tarafından taşındıkları için ince ve mil boyutundadır. Bu topraklar dikey yönde çok fğla değişiklik gösterirken yatay yönde pek değişiklik göstermezler.


Lös:

Rüzgarların taşıdıkları kurak ve yarı kurak bölgelerde bulunan topraklardır.

Moren:

Buzulların taşıdığı topraklardır. Yüksek dağlık alanlarda ve kutup bölgelerinde

bulunan topraklardır. En ğ bulunan toprak çeşididir.


Kolüvyal Topraklar:

Dağlık alanlarda ayrışan materyalin dağ eteklerinde birikmelerine bağlı olarak oluşan topraklardır.


Dağların eteklerinde ve yamaçlarında taşınan toprakların birikmesiyle oluşurlar. Bu topraklar iri taneli bir görünüme sahiptir. Bu topraklar bağ bahçe tarımına uygundur. Üzerlerinde ormanlar yetişebilir.

Litosol:

Kolüvyal alanlarda ince malzemelerin taşınmasıyla geriye kalan taşlı topraklardır.

Dağlık alanların eğimli yamaçlarında aşınmanın sürekli devam etmesi nedeniyle ana materyalin çözünmesinden oluşmuş topraklardır. Bu topraklar her dağlık alanın eğimli yamaçlarında oluşamğ ancak anakayanın kalker mermer gibi taşarlın olması gerekir. Bu topraklar tarım için elverişli değildir ve üzerlerinde bitki örtüsü yoktur. Ülkemizde bu topraklara Akdeniz bölgesinde Taşeli platosunda Boz dağlarda Bitlis dağlarında Iç ve Doğu Anadolu'daki volkanik konilerde rastlanır.

Regosol:

Volkanik arğilerde kolüvyal depolar üzerinde oluşan kumlu topraklardır.

Kumlu depolar üzerinde bulunan topraklardır. Çoğunluğu kum boyutunda olan asitik karakter gösteren volkanik arğilerde oluşmuşlardır.

Iç ve Doğu Anadolu bölgesindeki volkanik arğilarde bu topraklara rastlanır. Bu topraklar kumlu oldukarı için bünyelerinde su barındıramğlar suyu hemen alt tabakaya geçirirler. Bu sebepten dolayı toprakta humuslaşma meydana gelemez ve bununda sonucu olarak toprak verimsizdir. Bu toprakların kumlu olması yumrulu bitkilerin yetişmesi için elverişlidir.


a. Nemli Bölge Toprakları

Tundra Toprakları

Kutuplara yakın, soğuk tundra bölgelerinin topraklarıdır. Toprak genelde ya donmuş haldedir ya da bataklık halinde bulunur. Bu nedenle tarım yapmaya elverişli değildir. Türkiye'de bu tür topraklar görülmez.


Podzol Topraklar

Iğne yapraklı ormanlarla kaplı, soğuk ve nemli iklim bölgelerinin topraklarıdır. Çok yıkanmış olduklarından üst kısımlarının rengi soluklaşmıştır. Yine aynı sebepten dolayı, topraktaki besin maddeleri de ğdır. Bunun sonucunda verimsizleşmiştir. Türkiye'de, Batı Karadeniz Bölümü'nde kahverengi ve kırmızımsı sarı podzolik topraklar yaygındır.


Kahverengi Orman Toprakları

Nemli orta kuşağın, geniş (yayvan) yapraklı ormanlarla kaplı bölgelerinde görülür. Humus bakımından zengin oldukları için verimlidirler.

Türkiye'de, bu tür topraklar, Karadeniz Bölgesi'nde yaygın olmakla birlikte, Iç Anadolu'nun 1000 - 1200 m'den yüksek alanlarında da yer yer görülür. Iç Anadolu'da, daha çok Kuzey Anadolu Dağları'nın güneye bakan yamaçlarında yaygındır.

Yine, Trakya'nın kuzeyinde Yıldız Dağları'nda, Içbatı Anadolu'da, Güneydoğu Toroslar üzerinde de kahverengi orman topraklarına rastlanır.


Kırmızı Topraklar (Terra - rossa)

Nemli subtropikal iklim bölgesi ile Akdeniz iklim bölgelerinde, genellikle kalkerler üzerinde görülen topraklardır. Toprağa kırmızı rengini veren bileşimindeki demiroksittir.

Türkiye'de, Akdeniz Bölgesi ile Kıyı Ege ve Güney Marmara'da yaygın olarak görülür.


Laterit Topraklar

Dönenceler arasında yer alan, sıcak ve nemli iklim bölgelerinin karakteristik toprak tipidir. Şiddetli bir kimyasal çözülme sonucu oluşur. Rengi kiremit kırmızısıdır. Humus oranı ğdır. Buna bağlı olarak verimli değildir. Türkiye'de tam olarak laterit özelliği taşıyan toprak görülmez. Ancak, Doğu Karadeniz Bölümü'nde, laterit türü (lateritleşmiş) topraklara rastlanabilmektedir.


b. Kurak Bölge Toprakları

Çernezyomlar

Çernezyomlar, Orta Kuşağın yarı nemli step bölgelerinde görülür. Kara topraklar adı da verilir. Suyla yıkanmadıkları için mineral ve kireç bakımından zengindir. Toprağın üst kısmında, steplerden oluşan bitki artıklarının oluşturduğu, kalın bir humus tabakası vardır. Bu nedenle Dünya'nın en verimli toprakları arasındadır.

Çernezyomlar, ülkemizde en yaygın olarak, Erzurum - Kars Platosu'nda oluşmuştur. Ayrıca, Iç Anadolu Bölgesi'nin kuzey kesiminde de yer yer bu tür topraklar görülmektedir.


Kestane veya Kahve Renkli Step Toprakları

yağış alan step iklimlerinde görülen topraklardır. Üzerindeki bitki örtüsü seyrek olduğu için, humus oranı ğdır. Bu yüzden verimleri düşüktür. Türkiye'de, Doğu Anadolu, Iç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu platoları ile Içbatı Anadolu'da yaygındır.


Çöl Toprakları

Çöl iklim bölgelerinde görülür. Çok  yağış alıp, fğla yıkanmadıkları için, kireç ve tuz oranı oldukça fğladır. Humus, hemen hemen hiç yoktur. Bu topraklarda tarım yapılamğ.

Türkiye'de, bu tür topraklar görülmemekle birlikte, Tuz Gölü çevresinde çölleşmiş topraklara rastlanır.

INTRĞONAL (ANA KAYANIN ETKILI OLDUğU TOPRAKLAR)

Bu toprakların oluşumunda özellikle yer şekilleri ve ana materyal etkili olmaktadır. Bu topraklarda çoğunlukla sadece A ve C horizonları bulunmaktadır.
Halomorfik Topraklar:

Kurak ve yarı kurak bölgelerde yeraltı sularında eriyik halde gelen tuz ve karbonatların, suyun buharlaşması sonucunda birikmesiyle oluşan toraklardır. Yüzeylerinde tuzun meydana getirdiği beyğ bir kabuk bulunur.

Hidromorfik Topraklar:

Su akışının olmadığı bataklık ve sğlık alanlarında toprak sürekli olarak su altında kalır. Su altında hidrojen ve iyon yoğunluğu arttığından topraklarda asitleşme meydana gelir.

Kalsimorfik topraklar:

Kireçtaşı marn gibi kireçli ana kayanın etkisine bağlı olarak

oluşmuş olan topraklardır.

*Vertisoller: Killi ve kireçli, işlenmesi zor ve su tutma kapasitesi yüksek olan topraklardır.

*Rendzina: Kireç bakımından zengin, koyu renkli ve işlenmesi kolay olan topraklardır.

Çözülmeye uğrayan kayaların yüzeyi zamanla, ayrışmış mineraller, organik maddeler ve mikroorganizmalardan oluşan bir örtüyle kaplanır. Bu örtüye toprak denir.

Toprak tabakası, yerkabuğu üzerinde bulunur. Kalınlığı birkaç cm den, 2 - 3 m ye kadar olabilir.

geograpy.blogcu.com

Ayrıca Bakınız

Dünya Nüfüs Yoğunluğu Haritası

Dünya Haritaları

Türkiye Nüfüs Yoğunluğu Haritası

Dünya'da Toprak Tiplerinin Dağılışı Haritası

Meb Asetat Seti Haritaları

Coğrafya Konular

Yerin Şekli ve Hareketleri

Kıtalar Haritası Dünya

Dünya Haritası Mavi Dilsiz Harita

Türkiye Haritaları

Kpss Coğrafya

Güneş Sistemi ve GezegenlerCoğrafya Animasyonlar Flashlar

6.Sınıf Sosyal Bilgiler Konuları

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Tüm Konular Ders Notları


Yorumlar   

+2 #2 hayriye 22-11-2013 17:14
;-)haritanın türkcesi olaydı iyiydi :P :oops: :o
Alıntı
-5 #1 rabia 08-11-2013 14:52
:D harika bir performans olucak sayenizde ama fotoğraflar daha fazla olmalıydı :P
Alıntı

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

   
   

Üye Girişi  

   
   
   

Tüm hakları saklıdır. Site Adı Açıkca  belirtilerek , ve yazıya link verilerek bir bölümünden alıntı yapılabilir. Yazının izinsiz tamamen kopyalanması durumunda hukuki işlem yapılacaktır. Detaylı Bilgi için Kullanım ve Gizlilik Sözleşmesine Bakınız.Telif Hakkı olan mataryel bildirliği an yayından kaldırılacaktır.

Copyright © 2009 aygunhoca.com

 

© aygunhoca.com