Yıldırım yayınevi türk edebiyatı sayfa 143-147

merve tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma 11.sınıf Türk Edebiyatı Yıldırım Yayınları Cevapları

Yıldırım yayınevi türk edebiyatı sayfa 143-147

Sayfa 143

•  Sınıfta iki grup oluşturulur ve grup sözcüleri seçilir. Birinci grup Uzlette şiirini ahenk unsurları (kafiye, ritim, aliterasyon), ikinci grup ise şiir dilinin özellikleri (imgeler ile söz sanatları) bakımından inceleyip önceki derste görülen Edebiyatı cedîde şiirinin özellikleriyle karşılaştırır, grup sözcüleri de ulaşılan sonuçları tahtaya yazar.

Uzlette Şiirinin ahenk unsurları:

Ölçü: aruz ölçüsü.

Kafiyue düzeni: abab, cdcd, eff, ghh,ı

Nazım birimi: bent

Nazım şekli: sone.

Kafiyeleri:

-lâciverdi- si             -si …….> redif    -i yarım kafiye

- ağaçlarına;           -a yarım kafiye

- bûy-i mest ü şehvî- si

- eyliyor imlâ...

- bâd-ı şûh u eflâtun       -un  tam kafiye  

-akşamın ipek nef-es-   i,    -es  tam kafiye       - i radif

- meşhûn

- hüsn-i mukteb- es-  i...

- şu’le-i mu talsamla

- bütün yoll-  ar      -ar tam kafiye

- böyle uz   - ar?

- midir zühale

- ahter-i elm- as   -as tam kafiye

- eyliyor onu ihs -as

- bu uzlette

Z, y,r s sesleri aliterasyon,    

E,a, sesleri asonans

SÖZ SANTLARI:

Esiyor akşamın ipek nefesi.   Kişileştirme ve benzetme.  Rüzgar ipek nefese benzetilmiş. Ve bir insan gibi düşünülmüş.

(Yollar) onu bulmak için mi böyle uzar?  Hüsn ü talil. Yolları sevgilisini bulmak için uzadığını söylüyor. Yol zaten uzayıp gider.

Gece saçlarına elmas (bir) yıldız takıp süsleniyor.  Kişileştirme. Gece süslene bir güzele benzetilmiş.

•  Siz de bu sonuçlardan hareketle;

•  Fecriati Dönemine ait incelediğiniz ve sınıfa getirdiğiniz şiirleri, ahenk özellikleri bakımından Edebiyatı cedîde şiirleriyle karşılaştırınız. Ulaştığınız sonuçları defterinize yazınız.

•  İncelediğiniz şiirleri, hazırlıkta okuduğunuz Merdiven şiiriyle "Öz Şiir Hareketi" çevresinde karşılaştırıp Ahmet Haşim'in, Tahsin Nâhid'in şiir anlayışından ayrılan yönlerini maddeler hâlinde tahtaya yazınız.

Şiirin biçim özellikleri incelendiğinde Fecr- ati şiirinin şekil özelliklerine uyduğu görülmektedir.

Uzlette şiiri sone nazım şekli ile yazılmıştır Merdiven şiirinden şekil yönüyle ayrılır. Merdiven şiiri iki üçlük iki ikilik mısradan oluşuyor.  Kafiye düzeni bakımından farklılık gösteriyor.

Merdiven

Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden

Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak

Ve bir zaman bakacaksın semaya ağlayarak

Sular sarardı yüzün perde perde solmakta

Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta

Eğilmiş arza kanar muttasıl kanar güller

Durur alev gibi dallarda kanlı bülbüller

Sular mı yandı neden tunca benziyor mermer

Bu bir lisan-ı hafidir ki ruha dolmakta

Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta

4.    Bu özelliklerden yola çıkarak şiirin yapı özellikleri ile ahenk ve söyleyişbiçimi arasında bir ilişkiden söz edilip edilemeyeceğini tartışınız. Elde ettiğiniz sonuçları tahtaya yazınız.

Şiirin yapı özellikleri ile ahenk ve söyleyiş biçimi arasında bir ilgi vardır. Şiirde kullanılman ölçü ve ritmi oluşturan sesler şiirin yapısı ile uyum gösterir.

5.    Şiiri yorumlayınız ve yorumlarınızı arkadaşlarınızla paylaşınız. Ulaştığınız sonuçları defterinize yazınız.

Şiir fecr-i Ati şiirinin hem biçim özelliklerini hem de anlam özelliklerini yansıtmaktadır. Bireysel bir tema işlenmiştir. Anlam yönünden kapalı bir şiirdir. Düşünceler sembollerle anlatılmıştır. Akşam, gece, mehtap, sis, rüzgar.. gibi tabiat unsurları bolca kullanılmış bunlara farklı anlamlar yüklenmiştir.

sayfa 144

1. Aşağıdaki cümlelerin başına yargılar doğru ise "D", yanlışise "Y" yazınız.

(  D ) Fecriati şairleri daha çok serbest müstezat nazım şeklini kullanmışlar, giderek serbest nazma yönelmişlerdir.

( D  ) Fecriati Topluluğu, 1912'de Ahmet Haşim ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun topluluktan ayrılmasıyla dağılmıştır.

( Y  ) Fecriati şairleri, yalnızca parnasizmin etkisi altında şiir yazmışlardır.

2. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun biçimde doldurunuz.

•  Fecriati Topluluğu sanat anlayışı.....sanat şahsi ve muhteremdir...... ilkesine dayanır.

•  Fecriati Topluluğu ...sembolizm......... akımının etkisiyle şiirde.....resim ..... ve müziğe önem vermiştir.

•Fecriati Topluluğu şiirde......aruz.... ölçüsü kullanmıştır.

3. Aşağıdakilerden hangisi Fecriati şiirinin özelliklerinden biri değildir?

A)   Aruz ölçüsünün kullanılması

B)   Şiirde ahenge önem verilmesi

C)   Şiirde sade dilin kullanılması

D)   Gerçeğe uygun düşmeyen doğa betimlemelerinin yapılması

E)  Sembolizm, parnasizm ve empresyonizm akımlarından etkilenilmesi

Sayfa 145

4. "1909'da Fecriati Topluluğu'na katıldı. Bu topluluğun dağılmasından sonra şiirler yazmayı sürdürdü. Şiirlerinin hepsi de aruzla yazılmıştır. Aşk ve doğa temalarını işlediği, sembolizm akımı anlayışına uygun olarak yazdığı şiirlerinde, hayale ve müziğe önem verdi. Güçlü şiirleri yanında değişik konuları yoğun bir dille anlatan fıkraları da vardır."

Burada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ahmet Haşim                           B) Cenap Şahabettin                 C) Süleyman Nazif

D) Faruk Nafiz Çamlıbel                E) Yahya Kemal Beyatlı

(1989-ÖYS)

5. Fecriati ve Edebiyatı cedîde dönemlerine ait sanatçıların şiir anlayışındaki benzer ve farklı yönleri söyleyiniz.

fecr-i Ati şiiri servet-i Fünun edebiyatına göre serbest müstezatı daha da geliştirmiştir. Sanat şahsi ve muhteremdir görüşü ile serveti fünun şiir anlayışından ayrılır.

sayfa 146

1.Aşağıdaki cümlelerin başına yargılar doğru ise "D", yanlış ise "Y" yazınız.

( D  ) Fecriati Topluluğu "Sanat şahsi ve muhteremdir." ilkesine bağlı kalmıştır.

( Y  ) Fecriati Topluluğu, Servetifünunculardan farklı bir sanat anlayışı takip etmiştir.

( Y  ) Fecriati Topluluğu arasında siyasi ve sosyal yönlerden bir birliktelik yoktur.

2.Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun biçimde doldurunuz.

•   Fecriati Topluluğu, kuruluşunu....beyanname.... ile açıklayan ilk topluluktur.

•   Başta....Ahmet Haşim............. olmak üzere....Emin Bülent........ ve ....Tahsin Nahit... Fecriati'nin önde gelen şairlerindendir.

•Fecriati şiirinde, Servetifünun şairlerinin oluşturdukları..serbest müstezat . nazım şekli, zamanla daha serbest hâle getirilmiş ve serbest şiire kapı açılmıştır.

3.Aşağıdakilerden hangisi Servetifünun edebiyatının özelliklerinden biri değildir?

A)   Sone, terzarima gibi nazım birimlerinin benimsenmesi

B)   Aruz vezninin kullanılması

C)   Romanda olayların genellikle İstanbul dışında geçmesi

D)   Nazmın nesre yaklaştırılması

E) Yabancı sözcüklerle yüklü bir dil kullanılması

(1989-ÖYS)

4.Servetifünun edebiyatının kurulmasına ön ayak olan aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Recaizade Ekrem

B)   Tevfik Fikret

C)   Halit Ziya

D)   Muallim Naci

E)  Abdülhak Hâmit

(1967-ÜSS)

5.Paul Valery (Pol Valeri) "Bir edebî eserin değeri, her kişiye göre ayrı bir yoruma meydan vermesindedir." demiştir.

Aşağıdaki şairlerimizden hangisi Paul Valery ile aynı anlayıştadır?

A) Ahmet Haşim                  B) Cenap Şahabettin                      C) Yahya Kemal

D) Tevfik Fikret                   E) Orhan Veli

(1982-ÖSS)

6.Servetifünun Devrinde yaşadığı hâlde bu topluluğa girmeyen romancımız, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hüseyin Rahmi                B) Ahmet Rasim                            C) Ahmet Hikmet

D) Hüseyin Cahit                 E) Mehmet Rauf

(1967-ÜSS)

Sayfa 147

7.Hasta Çocuk, Nesrin ve Balıkçılar, günlük hayat izlenimlerinden esinlenerek oluşturulmuş manzum hikâyelerdir. Bu manzumelerde Fikret'in yaptığı şey, konuşma diline yakın bir şiir dilini bulmak olmuştur. Ayrıca aruzla yazılmış dizelerin, öteden beri süre gelen bağımsızlığını bozmuş ve manzumeyi dizelerden oluşan bir bütün hâlinden, basbayağı cümlelerden yapılmış bir yazı hâline getirmiştir."

Bu paragrafta Tevfik Fikret'in hangi özelliğinden söz edilmemiştir?

A)   Nazmın esre yaklaştırmasından

B)   Şiirlerinde toplumsal konulara da değinmesinden

C)   Beyit bütünlüğünü kurmasından

D)   Aruzu Türkçeye ustalıkla uygulamasından

E)  Şiirlerinde yaşanılan gerçekleri yansıtmasından

(1983-ÖYS)

8.Aşağıdakilerden hangisi Cenap Şahabettin'le Ahmet Haşim'de ortak değildir?

A)   Hem şiir hem nesir alanında eser vermiş olmaları

B)   Servetifünun topluluğunda yer almaları

C)   "Sanat sanat içindir." ilkesini benimsemeleri

D)   Fransız sembolistlerden etkilenmeleri

E)  Aruz ölçüsünü kullanmaları

(1984-ÖYS)

9.Bir dergi çevresinde toplanan, yeni bir duyarlılığı, yeni bir şiir dilini yerleştirmeye çalışan bu şairlerin şiirleri, bir arayış döneminin bütün karışık etkilerini içermektedir. Romantik ve simgecidir. Onların şiirlerinde, düşle gerçek çatışması, karamsarlık, kaçış temaları egemendir. Hem dönemin siyasi koşulları hem de benimsedikleri sanat anlayışı, onların içine kapalı, bireyci bir şiire yönelmelerine yol açmıştır.

Bu parçada tanıtılan şairler aşağıdakilerin hangisi içinde yer alır?

A) Tanzimatçılar                   B) Edebiyatı cedîdeciler                  C) Fecri aticiler

D) Yedi Meşaleciler             E) Millî Edebiyatçılar                                                   (2006-ÖSS)

10.  Çıkardıkları derginin adıyla anılan yazarlar topluluğunun üç büyük temsilcisinden biridir. Şiirlerinde kurduğu özgür imgelerle dikkati çeken, konularını daha çok doğadan alan, ülkemizde sembolizmin öncüsü sayılan bir şairdir. Şiir dışında yolculuk yazıları, piyesler, makaleler de yazmış olmasına karşın, şiir ve özdeyişle tanınan bir sanatçımızdır.

Bu parçada sözüedilen şair ve yazar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hamdullah Suphi             B) Tevfik Fikret                              C) Cenap Şahabettin

D) Abdülhak Hamit              E) Süleyman Nazif

(2007-ÖSS)