Yıldırım yayınevi türk edebiyatı sayfa 102-105

merve tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma 11.sınıf Türk Edebiyatı Yıldırım Yayınları Cevapları

Yıldırım yayınevi türk edebiyatı sayfa 102-105

•Sınıfta iki grup oluşturulur. Grup sözcüleri belirlenir. Birinci grup, yukarıda verilen Türk ve dünya edebiyatlarına ait şiirleri; ikinci grup, Araştırma sonuçlarınızdan hareketle kar temasını işleyen günümüz şiirlerini, Elhân-ı Şitâ adlı şiirle temaları bakımından karşılaştırıp Elhân-ı Şitâ'daki temanın evrensel olup olmadığını tartışır. Grup sözcüleri de sonuçları tahtaya yazar.

4.  Soldan sağa, sağdan sola lerzân ügirîzân

Gâh uçmada tüyler gibi, gâh olmada rîzân

Dök hâk-i siyâh üstüne, ey dest-i semâ, dök;

Bu dizelerden yola çıkarak Elhân-ı Ş/'fâ'daki şiir dilinin özelliklerini, dil ve söyleyişin, doğal dile benzeyen ve doğal dilden ayrılan yönlerini belirleyiniz. Ulaştığınız sonuçları defterinize yazınız.

5.  a. Son kalan mâi tüyleri kovalar karlar

Ki havâda uçar uçar ağlar.

Yukarıdaki dizelerden hareketle Elhân-ı Şitâ'da anlamın bir dizede bitmeyip diğer dizelere de kaydığı cümlelere örnekler gösterip şiirde bu özelliğin nasıl tanımlandığını söyleyiniz.

b. Buradan yola çıkıldığında, Elhân-ı Şitâ'run nesir hâlinde ifade edilip edilemeyeceğini tartışınız. Elde ettiğiniz sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.

6.  Okuduğunuz şiirde yan anlam değeri kazandıran söz ve söz grupları ile cümleleri belirleyerek bunların anlama katkısını tartışınız. Ulaştığınız sonuçları defterinize yazınız.

7.   Şiirde geçen yetim-i bîefgân, semâ-yışitâ, cenâh-ıkebûter, hâk-i siyah gibi

Servetifünun şiirinde kullanılan yeni kavram ve imgelerin kullanılma nedenlerini tartışınız. Elde ettiğiniz sonuçları tahtaya yazınız.

8.   Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş.

Eşini gâib eyleyen bir kuş

gibi kar Geçen eyyâm-ınev-bahârıarar. Ey dest-i âsumân-ışitâ, durma, durma çek Her şâh-sârın üstüne bir sütre-i sefîd!

Yukarıdaki dizelerde geçen söz sanatlarını ve bunların şiirdeki işlevini belirleyip defterinize yazınız.

sayfa 103

•  Elhân-ı Şitâ şiirinde tasvir edilen doğal çevre ile şiir arasında bir ilgi kurulup kurulamayacağını belirleyiniz ve sınıfa getirdiğiniz resimlerden yola çıkarak şiirin bir tablo hâlinde gösterilip gösterilemeyeceğini tartışınız. Elde ettiğiniz sonucu sebepleriyle birlikte sözlü olarak ifade ediniz.

•  Bu sonuçtan hareketle şiirde parnasizm ve sembolizme ait özellikleri belirleyip doğal çevrenin anlatılmasında nelere dikkat edildiğini defterinize yazınız.

9. a. Elhan-ı Şitâ şiirinde ahengin hangi ögelerle sağlandığını(ses akışı, söyleyiş, ritim, ölçü, ses benzerliği) belirleyiniz ve tahtaya yazınız.

b. Ey uçarken düşüp ölen kelebek, Bir beyaz riş-i cenâh-ı melek gibi kar Seni solgun hadikalarda arar.

Sen açarken çiçekler üstünde Ufacık bir çiçekli yelpâze, Na'şın üstünde şimdi ey mürde, Başladı parça parça pervâze karlar Ki semâdan düşer düşer ağlar.

Okuduğunuz şiirden alınan yukarıdaki dizelerde ifade edilenlerden hareketle şiirdeki söyleyiş tarzı ile kafiye, aliterasyon gibi ses benzerliklerinin şiire neler kazandırdığını tartışınız. Ulaştığınız sonuçları defterinize yazınız. 9. Elhân-ı Şitâa dlı şiirin gelenekle ilişkisi hakkında neler söylenebilir? Sözlü olarak ifade ediniz.

11.    Elhân-ı Şitâ şiirinde ifade edilen duyguların, bireysel nitelikte olduğu söylenebilir mi? Tartışınız ve ulaştığınız sonuçları tahtaya yazınız.

12.    Elhân-ı Şitâ şirinin gelenekle ilişkisi hakkında neler söylenebilir? Açıklayınız.

13.    İncelediğiniz şiiri yorumlayınız ve yorumlarınızı arkadaşlarınızla paylaşıp defterinize yazınız.

Sınıfta Cenap Şahabettin'le ilgili daha önce gerçekleştirilen canlandırmadan yola çıkarak Cenap Şahabettin'in fikrî ve edebî yönü hakkında çıkarımlarda bulununuz ve eserle şair arasındaki ilişkiyi belirleyip defterinize yazınız.

Sınıfta iki grup oluşturulur ve grup sözcüleri belirlenir.

•  Birinci grup, şiirimizin yenileşmesinde Servetifünun şiirinin yerini ve değerini ifade eden hususları sebepleriyle birlikte tartışır.

•  İkinci grup, ulaşılan sonuçlardan yola çıkarak Tanzimat Dönemi şiiri ile Servetifünun Dönemi şiirlerini, yenileşmeye katkıları bakımından tartışır, grup sözcüleri de sonuçları tahtaya yazar.

•Sınıfa getirdiğiniz aynı temada yazılmış servetifünun ve günümüz şiirine ait örnekleri yapı, tema, ahenk, dil ve anlatım özellikleri bakımından karşılaştırınız. Ulaştığınız sonuçları maddeler hâlinde tahtaya yazınız.

sayfa 104

Servetifünun Döneminde parnasizm akımının etkisiyle pitoresk (resim konusu olmaya elverişli) tarzı yaygınlık kazanmıştı. Aşağıdaki şiirde doğanın nasıl tasvir edildiğini belirleyerek benzer bir şiir de siz yazınız ve bunu sınıfta okuyunuz. En beğendiğiniz şiirleri sınıf panosuna asınız.

sayfa 105

Değerlendirme

Aşağıdaki cümlelerin başına yargılar doğru ise "D", yanlış ise "Y" yazınız.

D) Servetifünun şiirinde "Sanat sanat içindir." anlayışıyla bireysel konular işlenmiştir.

D) Servetifünun şiirinde parnasizm ve sembolizm akımlarının etkisi görülür.

Y) Servetifünun şiiri, yapı ve tema özellikleri bakımından Tanzimat şiirinin devamı niteliğindedir.

2.Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun biçimde doldurunuz.

•  Servetifünun şiiri büyük ölçüde kişileştirme(teşhis) sanatından etkilenmiştir.

•  Servetifünun şiirlerinde şiir cümlesi, nesir cümlesine yaklaşmıştır.

3.Aşağıdaki eserlerden hangisi Tevfik Fikret'e ait değildir?

A) Rübabın Cevabı    B) Haluk'un Defteri    C) Şermin    D) Rübab-ıŞikeste    E) Gizli Figanlar

4.Aşağıdaki özelliklerden hangisi Servetifünun Dönemi şiiri için söylenemez?

A)    Aruz ölçüsünün kullanılması

B)    Sone, terza-rima ve serbest müstezat gibi yeni nazım şekillerine yer verilmesi

C)    Bir dizedeki anlamın diğer dizelerde tamamlanması

D)   Kişisel duygu ve düşüncelerin ön planda olması

E)  Klasik edebiyata ait imgelere ve kavramlara yer verilmesi

5.Servetifünun şiirinin kendinden önceki dönemlerden ne gibi farklılıklar içerdiğini söyleyiniz.

Servet-i Fünun şiiri kendin den önceki şiir anlayışlarından hem tema hem de biçim yönünden ayrılır. Bu dönemde daha çok karamsarlık, uzak yerlere özlem, aşk, doğa, ölüm gibi temalar işlenir. Batı edebiyatından sone ve terza-rima gibi nazım şekilleri alınıp kullanılır.