ekoyay yayınevi 9.sınıf dil ve anlatım sayfa 171-180

merve tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma 9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları Ekoyay Yayınları Kitap Cevapları

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 171

Paragraf Bilgisi

♦   İnceleme bölümünde verilen görsellerin anlatmak istediğini yorumlayarak defterinize yazınız ve resimlerin bu anlamları nasıl verebildiğini açıklayınız.

Hazırlık bölümünde verilen resimler suyun boşa harcanmaması gerektiğini, su israfının çok kötü  sonuçlar doğuracağını anlatmaktadır.

♦   Paragrafların üsluplarını karşılaştırınız ve paragraflarda nasıl bir anlatım şeklinin kullanıldığını defterinize yazınız.

Kavaklar, Kavaklar, Bizim Kavaklar: Açıklayıcı anlatım vardır. Sohbet türüne özgü bir samimi bir üslup vardır. Yazar duygularını okuyucuyla konuşuyor gibi anlatmaktadır.

Kim Korkar Hain Matematikten: Açıklayıcı anlatım vardır.

Anna Karenina:  Öyküleyici anlatım vardır. Bir olay anlatılmaktadır.

Edebiyat Pazarı:  Açıklayıcı anlatım vardır. Düşünceler karşıtlıklarla örneklenerek anlatılmaktadır.

♦   Her bir paragrafın cümlelerini ayrı ayrı inceleyerek cümlelerin ifade ettiği anlamlar üzerindeki düşüncenizi sınıfta açıklayınız.

Cümlelerin ifade ettiği anlamlar paragrafın ana düşüncesinin oluşmasına  katkı sağlar.

1. Etkinlik

1 ve 4 numaralı metnin paragraflarını okuyunuz ve zihninizde canlanan anlamları defterinize yazınız.

Paragrafı okuduğunuzda zihninizde canlanan anlamı, paragrafı oluşturan cümlelerin her birinin anlamıyla karşılaştırarak benzerlik yönünü aşağıya yazınız.

Paragraftan çıkardığınız anlamla paragrafın cümlelerinin ilişkisini yazınız.

Paragrafın, içindeki cümlelerin anlamından farklı bir anlamı nasıl verebildiğini yazınız.

Ana fikir, paragrafı oluşturan ses, kelime, kelime grubu ve cümlelerin anlattığı şeylerin herhangi biri değildir; ana fikir, paragrafı oluşturan ögelere indirgenemeyen bir bütündür.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 172

2. Etkinlik

Paragrafın ana fikri bazen paragraftaki bir cümlede bulunabilir. 170. sayfadaki 1 ve 2 numaralı paragrafları inceleyip paragrafların ana fikirlerini bulunuz ve aşağıdaki soruları altlarında boş bırakılan yerlere cevaplayınız.

Paragrafların ana fikrine yakın anlamdaki cümleler hangileridir?

170. sayfadaki 1 ve 2 numaralı paragraflarda, paragrafın ana fikrine yakın olan cümleler anlam olarak paragrafın tamamını kapsıyor mu?

3 ve 4 numaralı paragrafların ana fikrini ve konu cümlelerini bulunuz. Paragrafın konu cümlesi ile ana fikri arasındaki ilişkiyi aşağıya açıklayınız.

Ana fikri yaklaşık olarak temsil eden cümlenin, incelediğiniz paragrafların genellikle başında mı sonunda mı bulunduğunu aşağıda boş bırakılan yere yazınız.

1.Paragrafta Ana Düşünce: Kanada’da da Anadolu’dakilere benzer kavaklar var.

2.Paragrafta Ana Düşünce: Semboller ve ölçüler değişmezlik prensibine göre oluşturulmuştur.

3.Paragrafta Ana Düşünce: İnsan, kendisini seven birinin sevgisini hissedebilir.

4.Paragrafta Ana Düşünce: Edebiyat aleminde ne zaman ne olacağı belli olmaz.

 2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 173

3.Etkinlik

Paragrafta maddelerle belirlenmiş bölümler birbiriyle anlam bakımından ilişkilidir.

4.Etkinlik

Cümlelerin yüklemlerine sorulan sorular ve cevapları:

-Aslında karşılaşabileceği ve konuşabileceği yere gidiyordu.

Kim? O(gizli özne)

“ne, kim, ne zaman, nasıl, nereye, ne  kadar” gibi sorular cümlenin yüklemine sorulur ve cümle ögelerini bulmamıza yardımcı olur

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 174

Anlama Yorumlama

—Paragrafın oluşmasını sağlayan, iletilmek istenen fikrin en kısa ve en açık biçimde ifadesi paragrafın ana fikrini oluşturur.

5.Etkinlik

Paragrafın ana fikri, bir insanın giyim tarzı ve yüz ifadesi onun kişiliği hakkında ipucu verir.

-Yazar, çarşıdan geçerken gördüğü adamın acayipliği hakkında şu ifadeleri bir yardımcı fikir olarak dile getirmiştir:

-Fes kenarları kulak uçlarına değen, esmer, kuru bir adam.

—Yardımcı fikirler ana fikri destekleyen, doğrulayan, pekiştiren bir mahiyettedir.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 175

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

1.Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerleri doldurunuz.

•   Paragrafın ana fikrini çeşitli açılardan açıklayan, kuvvetlendiren, ana fikrin doğruluğunu ya da yanlışlığını kanıtlayan fikirlere YARDIMCI FİKİR denir.

•   Her paragrafın bir ANA FİKRİ vardır.

2.Aşağıdaki cümlelerin başına, verilen bilgi doğru ise "D", yanlış ise "Y" yazınız.

( Y  ) Ana fikri olmayan paragraf olabilir.

(  D ) Bir metinde paragraf sayısı kadar fikir vardır.

( D  ) Yardımcı fikirler ana fikrin daha iyi ifade edilmesini sağlar.

3.Güneşli bir gün başlamış. Sabah saat dokuz suları. Topkapı'nın dışında Silivri'ye doğru kalkan otobüslerin bulunduğu yerde, set üstündeki bahçeli kahvede çay içiyorum. Kravatsız gömleklerinin uçlarıkıvrık, kasketli dostlar ağır ve vakur öylece oturuyorlar.

Parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?

A)   Havanın güneşli olduğu

B)   Yazarın çay bahçesinde çay içmeyi çok sevdiği

C)   Vaktin sabah olduğu

D)  Yazarın dostlarının ne giydikleri

E)  Anlatılan olayın İstanbul'da geçtiği

4.(I) Onca güzel, onca kalıcı şiir yazmış, Türk şiirine yeni renkler katmış bir şairin arada sırada kötü şiir yayımlayabileceğini kabul edebiliriz. (II) Buna bir itirazımız yok. (III) Ama bu, gelecekte onun sanatsal değerine gölge düşürür. (IV) Hangi yaşta, hangi aşamada olursa olsun şaire hep daha iyisini, yenisini yazmak yakışmaz mı? (V) Elli yılda kazandığı ustalık sıfatına zarar vermesi doğru mudur şairin?

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinden başlayarak olumsuz nitelikli eleştiriye yer verilmiştir?

A) I                       B) II                       C) III                       D) IV                                 E) V

YG5-2010

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 176

□    Bir adresi tarif ederken coğrafi şekillerden ya da binalardan faydalanmanızın sebebi nedir?

-Coğrafi şekiller, sokak ve caddeler, mimari yapılar bir adresi tarif ederken ölçüt olarak kullanılır.

□    Hangi durumlarda karşılaştırma, tanımlama ya da örnek verme ihtiyacı hissetiğinizi açıklayınız.

-Birbirinden farklı durum olay veya nesneleri ifade etmek için karşılaştırma; bir durumu, nesneyi veya olayı açıklamak için tanımlama; bir durumun veya bilginin daha iyi anlaşılması için örnekleme yöntemine başvururuz.

□  Düşüncelerinizi geliştirmekle kitap okuma ve seyahat etme arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

-Kitap okumak ve seyahat etmek düşünce ufkumuzu genişletir, çevremizi ve dünyamızı daha iyi anlayıp yorumlayabilmemize yardımcı olur.

□  Size anlatılan bir konunun örnekle desteklenmesinin sebebi ne olabilir?

Anlatılan bir düşüncenin örnekle desteklenmesinin nedeni verilmek istenen bilginin şüpheye ve belirsizliğe yer bırakmadan, sağlam ve tutarlı bir şekilde aktarılması gerektiği  düşüncesidir.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 177

1.Etkinlik

Paragraflarda ana fikri destekleyen yardımcı fikirlerden bazıları:

1.Paragraf: Romancı tasviri, tasvir edeceği şeyin karakteristik yönlerini dikkate alarak gerçekleştirir ve çizdiği, anlattığı şeyi “ gerçekmiş gibi” hissettirir.

2.Paragraf: Gerçekçilerin bu konuda getirdikleri bir ve belki de asıl yenilik de çevreye bakış tarzıdır.

-Bir paragrafta cümlelerde dile getirilen her düşünce ana düşünceyi destekleyen bir yardımcı düşüncedir.

-Paragraflarda ana fikir cümle birimleriyle genişletilir.

-Açıklayıcı ve kanıtlayıcı anlatım teknikleri ana fikri desteklemek amacıyla kullanılır.

-Somut bir kavramı açıklamak daha kolaydır. Soyut kavramlar ise daha fazla yorum ve inandırıcılık becerisi gerektirir.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 178

Paragraf Bilgisi

Paragraflardaki ana fikir geliştirilirken hangi dil birliklerinden yararlanılmıştır?

Ana fikri desteklerken hangi anlatım tekniklerinden yararlanılmıştır?

Yardımcı fikirler olmasaydı ana fikrin açıklık ve ikna derecesi nasıl olurdu?

Somut bir kavramı açıklamak mı soyut bir kavramı açıklamak mı daha çok yardımcı fikir kullanmayı gerektirir? Niçin?

"İnanmak, başarmanın yarısıdır." cümlesini ana fikir olarak belirleyip en az beş cümlelik bir paragraf yazınız

Yazdığınız paragrafta ana fikri nasıl geliştirdiğinizi aşağıda boş bırakılan yere yazınız.

2. Etkinlik

176 ve 177. sayfalardaki numaralı paragraflardan tanım paragrafını bulunuz. Derse getirdiğiniz paragrafla birlikte sınıfta okuyunuz ve paragrafların ortak yönlerini belirlemeye çalışınız.

Tanım paragraflarındaki, paragrafın konusunu belirleyen ve ana fikri ifade eden cümleyi bulunuz, diğer cümleleri çıkararak paragrafı tekrar okuyunuz. Anlamda meydana gelen değişikliği aşağıda boş bırakılan yere yazınız.

Tanım paragrafı “ Roman Sanatı” adlı paragraftır.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 179

Yukarıdaki paragrafta kaç farklı tanım olduğunu ve bu paragrafın hangi sorunun ceabı olabileceğini aşağıya yazınız.

Bu paragrafta iki tanım cümlesi vardır. Paragraf üç sorunun cevabı niteliğindedir.

Paragraftaki tanımlamaların işlevlerinin neler olduğunu aşağıya yazınız.

Paragraftaki tanımlamalar konunun daha kolay ve açık biçimde anlaşılmasını sağlar.

Tanımlama paragrafı, bir şeyi veya kişiyi geniş bir şekilde tanımlayabildiği gibi bir paragrafta birden çok kişiyi veya nesneyi de tanımlayabilir.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 180

4.Etkinlik

İyi bir tanımda şu özellikler bulunmalıdır.

Açık ve anlaşılır bir dil, mantıklı ve tutarlı bir açıklama, kanıtlayıcı ve inandırıcı bir anlatım, örnekleme karşılaştırma tanık gösterme gibi düşünceyi geliştirme yolları

5.Etkinlik

Bir problem doğru bir şekilde tanımlanmışsa çözümü için nelerin yapılması gerektiğine daha sağlıklı bir şekilde karar verilebilir.

6.Etkinlik

“Bana getir” emrini alan kişinin, bu emri verene ne getirebileceği belli değildir. Çünkü cümlede ne istendiği belirtilmemiştir.