ekoyay yayınevi 9.sınıf dil ve anlatım sayfa 155-160

merve tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma 9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları Ekoyay Yayınları Kitap Cevapları

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 155

Yukarıdaki metin için uygun bir başlık seçip boş bırakılan yere yazınız.

Metin için “Sigaranın Zararları”, “Sigara Deyip Geçme” gibi başlıklar bulunabilir.

"Samimiyet Frekansı"nı ve yukarıdaki metni oluşturan paragrafların genel olarak nelerden bahsettiğini aşağıda boş bırakılan yerlere açıklayınız.

Samimiyet Frekansı’ndaki paragraflar genel olarak mektuptan, incelediğimiz bu metin ise sigaradan söz etmektedir.

3. Etkinlik

Paragrafı oluşturan ögeler konusunda aşağıda verilen açıklamaları inceleyiniz.

♦ Sigara zararlıdır.

Böyle bir cümleyle başlayan paragrafın hangi konudan bahsetmesi beklenir? Düşüncenizi aşağıdaki boş alana yazınız.

“Sigara zararlıdır.” Cümlesiyle başlayan bir paragrafta sigaranın insan vücuduna olumsuz etkilerinin anlatılması beklenir.

"Paragrafın bütünlüğünü sağlayan şey öncelikle öznedir. Paragrafı oluşturan özneye konu denir. Konu, bir paragrafın oluşabilmesinin temel şartıdır. Her paragrafta bir de anahtar kelime olmalıdır. Anahtar kelime, farklı yönlerden açıklanabilecek olan konunun ele alınacak tarafını belirler." cümlelerini inceleyip bir paragrafın oluşabilmesi için gerekli olan temel iki maddeyi aşağıya yazınız.

1.  konu 

2.  anahtar kelime veya kavramlar

Aşağıdaki cümlenin ögelerini bulunuz, boş bırakılan yerlere ögenin adını yazınız ve verilenleri inceleyiniz.

Özne konu, yüklem ise anahtar kelimedir.

Cümlenin hangi ögesi, hangi kavrama karşılık gelmiştir?

 "Samimiyet Frekansı" adlı metinden iki paragraf seçerek paragrafları bir arada tutan anlam bütünlüklerini defterinize yazınız.

Aile, bireylerin oluşturduğu bir bütünlüktür. Her bireyin ailede belli bir önemi ve görevi vardır. Anne yemek yapar, baba evin geçimini sağlar.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 156

Aile ile metin arasında ilişki kurarak defterinize aile-birey ve metin-paragraf arasındaki benzerlikleri açıklayan bir metin yazınız.

Paragrafları birer insan, metni de bir aile gibi düşünebiliriz. Bir metinde çok sayıda paragraf bulunabilir. Bunlar ana düşünce etrafındadır ve metnin anlam bütünlüğünü oluşturur.

4. Etkinlik

Verilenleri inceleyiniz.

“Sigara sağlığa zararlıdır.” ifadesi “Sigara zararlıdır.” Cümlesine göre daha dar kapsamlıdır. Çünkü sigaranın yalnızca sağlık üzerindeki etkilerini ele alır.

5. Etkinlik

Daha kısa bir paragraf oluşturmak isteseydiniz "Sigara sağlığa zararlıdır." cümlesini nasıl geliştirdiniz? Sağlığın; insan sağlığı, çevre sağlığı, hayvan sağlığı, bitki sağlığı gibi dallara ayrılabileceğini düşünerek aşağıya yazınız.

Daha kısa ve dar kapsamlı bir paragraf oluşturmak istense “sigaranın çocuklara zararları” veya “sigaranın cilde zararları” gibi konular seçebiliriz.

Farklı konuları aynı paragraf içinde anlatabilir miyiz? Niçin?

Farklı konular aynı paragraf içinde anlatılırsa anlam bütünlüğü bozulur.

Bir paragrafı inceleyerek paragrafın ifade ettiği anlamla bağlamın ilişkisini sözlü olarak sınıfta açıklayınız.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 157

Metindeki paragrafları, bağlama dikkat ederek okuyunuz.

Yazarın, paragrafta "Ne kadar güzelsin!" cümlesi etrafında sorduğu "Aynı sözü birinin ağzında iltifat, bir başkasının ağzında hakaret yapan nedir?" sorusunun cevabını bağlamdan hareketle aşağıya yazınız.

"Beğenilmek ve takdir edilme isteği"ni konu olarak seçip "ev" ve "okul" bağlamını kullanarak iki paragraf yazınız. "Sözün ve Sükûtun Renkleri" adlı metindeki paragrafla kendi paragraflarınızı karşılaştırıp anlamın bağlamla olan ilişkisini aşağıya yazınız.

Sevdiğimiz bir insandan iltifat görmek hoşumuza gider. Sevmediğimiz bir insanın sözleri güzel de olsa bizi rahatsız eder, onun sözlerini yapmacık ve sevimsiz buluruz.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 158

1.  Aşağıdaki cümlelerin her birine cümleler ilave ederek paragraf hâline getiriniz.

•  Melih, soğuk ve karlı bir günün sabahında erkenden sokağa çıktı.

•  İlkbahar gelmiş havalar ısınmaya başlamıştı.

•  Talha, bir yandan kahvaltısını yapıyor, diğer yandan saatini kontrol ediyordu.

•  Karadeniz'de yeşilin bin bir tonunu bulmamız mümkündür.

2.  Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri doldurunuz.

•  Metindeki en büyük anlatım birimi_paragraftır__ ve metinler_paragraflardan__ oluşur.

•  Paragrafları oluşturan cümleler arasında _anlam__ ilişkisi olmalıdır.

3.  Aşağıdaki cümlelerin başına, verilen bilgi doğru ise "D", yanlış ise "Y" yazınız.

(  D ) Paragraf bir anlatım birimidir.

(  Y ) Tek cümlelik paragraf olmaz.

(  D ) Paragrafın anlatacağı konuyu anahtar kelime ve yön sınırlayıcı daraltır.

(  Y ) Paragraf, gelişi güzel seçilmiş cümlelerden oluşur.

(  D ) Paragraf, ifade edilecek bir husus etrafında bir araya gelen kelimelerden oluşur.

4.  "(I) Dostu anlatmak zordur. (II) Hele dost hayatta ise... (III) Yusuf Ziya Ortaç'ın 'Portreler' isimli kitabı, edebiyatımızdaki en güzel biyografi kitaplarından biridir. (IV) Fakat yaşayanları anlatmanın zorluğundan mıdır bilinmez, Ortaç, dostlarını daima ölümlerinden sonra kaleme almıştır. (V) Bu bakımdan Portreler'in ikinci baskısında 'Bu kitabın ikinci baskısı yapılırken eski portrelere iki yenisini katmakla üzgünüm; Hasan Ali Yücel'le Peyami Safa'yı... İkisi de mektep arkadaşım, yazı arkadaşımdı... Şimdi daha yalnızım!' demekten kendini alamaz."

Yukarıdaki paragraf, numaralı cümlelerin hangisinden ikiye bölünebilir?

A) I                       B) II                       C) III                       D) IV                     E) V

5.     I. O da hocası Tanpınar'ın sevgisini ve dostluğunu kazanmıştır.

II. Kaplan da mektuplarında ondan "dost ve ağabey" diye söz edecektir...

III.      Tanpınar, asistanı Kaplan Hoca'ya yazdığı mektuplarda ona hep "Aziz Kaplan", "Kaplancığım" der ve talebesine bütün mahremiyetini açmaktan çekinmez.

IV.    Bu zincirin üçüncü halkası Mehmet Kaplan'dır.

V.     Ayrı mizaçların insanıdırlar ama aralarındaki saygı ve dostluk bağı hiçbir zaman zedelenmemiştir.

Yukarıda verilen cümleler paragraf hâline getirilirse hangisi paragrafın ilk cümlesi olur?

A) I                       B) II                       C) III                       D) IV                     E) V

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 159

6._______________ Boyu bir elli ya da bir elli beşti. Ayakkabıları da çocuk ayakkabısı kadardı. Saçlarını ortadan ayırarak arkaya tarardı. Esmer kavrukça bir yüzü vardı.

Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilemez?

A) Elbisesi çok güzeldir.                                        B) Ufacık tefecikti.

C) Onu çok iyi tanırdım.                                         D) Benim çok iyi arkadaşımdı.

E) Hiç de uzun sayılmazdı.

7.  Kuşkusuz, bir toplumun dili, o toplumun dünya görüşünden ayrılmaz. Toplumun dünya görüşü, dilinin gelişmesinde etkili olduğu gibi, dünya görüşünün belirlenmesinde de dil bir etkendir. Toplumlardaki kültürel değişiklikleri inceleyen insan bilimciler bu bağıntıyı uzun uzun araştırmışlardır. Nitekim Eskimo dilinin sözcükleri üzerinde yapılan bir araştırmada savaşla ilgili tek bir sözcüğe rastlanmamış. Buradan şöyle bir yargıya varmışlar:

Bu parça düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisiyle sürdürülebilir

A)  Eskimolar savaşçı bir toplum değildir.

B)   Eskimolar geleneklerine bağlı bir toplumdur.

C)   Toplumsal ilişkileri düzenlemede dil, savaştan daha etkilidir.

D)   İnsanlar artık, sorunların savaşla çözülemeyeceğini anlamıştır.

E)  Eskimoların dili öteki dillerden daha az gelişmiştir.

ÖSS-2007

8.  (I) Genet (Jöne), birinci sınıf bir yazardır. (II) Paris'te doğmuştu sanırım. (III) Onun yumuşak, cicili bicili, akıcı, özenli ve yalın düz yazısı, o alımlı, o pırıl pırıl, o senli benli düz yazı günümüzün en güzel düz yazılarından biridir. (IV) Bu düz yazıda, şiirin de çok ayrı bir yeri vardır. (V) Bu, onun düz yazısını zenginleştiren bir unsurdur.

Yukarıdaki numaralı cümlelerden hangisi, düşüncenin akışını bozmaktadır?

A) I                       B) II                       C) III                       D) IV                     E) V

9. (I) Bir zamanlar geceleri oturur, anılarımı, izlenimlerimi küçük defterlere yazardım. (II) Sonra nasıl oldu bilmem, ne o küçük defterler kaldıne de bende o sayfalara bir şeyler karalama isteği. (III) Belki de yaşamın bin bir türlü zorluğu bana bu gündelik eğlenceyi unutturdu. (IV) Yıllardan beri çeşitli günlükler okuyorum: Gide'in, Green'in... (V) Alfred de Vigny'nin "Bir Şairin Günlüğü"nü de dilimize çevirdim. (VI) Günlük türüne karşı duyduğum yakınlık, Salah Birsel'in "Günlük" ünü okuduktan sonra daha da arttı.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

A) II                          B) III                     C) IV                     D)V                                  E) VI

YGS-2010

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 160

■  Mahallenizdeki bahçe duvarlarını, yapıları ve yapıları meydana getiren malzemeleri inceleyiniz.

■  Herhangi bir yemeğin ne tür malzemeler kullanılarak hazırlandığını araştırınız.

■  Sesler heceleri, heceler kelimeleri, kelimeler ise cümleleri oluşturur. Cümlelerin oluşturduğu anlatım biriminin ne olduğunu araştırınız.

Cümlelerin oluşturduğu anlatım birimine paragraf denir.

■  Tanınmış yazarlara ait eserlerden beş paragraf seçip derse getiriniz.

■  Derse açıklayıcı, öyküleyici, duygulandırıcı ve tartışmacı anlatımla yazılmış birer paragraf getiriniz.