ekoyay yayınevi 9.sınıf dil ve anlatım sayfa 145-150

merve tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma 9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları Ekoyay Yayınları Kitap Cevapları

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 145

3. cümledeki "ölçüm" kelimesi neyin ölçüldüğünü bildiriyor? Aşağıya yazınız.

Metindeki “ölçüm” kelimesi ile sınavlar kastedilmektedir.

144. sayfada 1. etkinlikte kullanılan cümlelerin hangi tür metinlerden alındığını tahmin edebilir misiniz? Cümlelerin hangi özelliğine göre tahminde bulunduğunuzu yazınız.

Ölçmenin Standart Hatası metni bilimsel bir metinden, “Edebiyat Alemi” metni ise gazete ve dergiden alınmıştır.

2. Etkinlik

♦ "Elde edilmiş puanların ileride açıklanacak olan güvenirlik kat sayısı ve standart sapması biliniyorsa hataların değişkenliği, diğer bir deyişle ölçmenin standart hatası kestirilebilir."

Yukarıdaki cümlede aynıdurum iki farklı şekilde açıklanmıştır. Farklı açıklamalar birbirine nasıl bağlanmıştır ve bir durumun iki farklı şekilde açıklanmasının sebebi ne olabilir?

“Hataların değişkenliği” ile “ölçmenin standart hatası” ifadeleri ölçmeyle ilgili aynı özelliği gösterir. Anlatımda bu ikisi bir arada verilerek cümlenin  öğreticilik yönü güçlendirilmiştir.

3. Etkinlik

♦   Yalan söylüyorsun!

♦   Bu söylediğin doğru değil.

Yalan söylediğini anladığınız birine, onu kırmadan cevap vermek isteseydiniz yukarıdaki cümlelerden hangisini kullanırdınız? Niçin?

Karşımızdaki kişiyi utandıracak, zor duruma düşürecek sözleri söylemeden önce iyi düşünmeliyiz.

4. Etkinlik

"Hepsi de kendi içlerine büzülmüş, bir kendilerini düşünüyorlar, gözleri bir kendilerine dikili." Bu cümleler, anlam bakımından birbirine yakın mı yoksa uzak mıdır?

Yaklaşık olarak aynı anlama gelen bu ifadelerin aynı cümle içinde kullanılmasının sebebini aşağıya yazınız.

Bu sıralı cümlelerin bölümleri yakın anlamlıdır. Yakın anlamlı cümlelerin bir arada kullanılması anlatımın etkileyici olmasını sağlar, ifadeye zenginlik kazandırır.

5. Etkinlik

♦ Dün hava çok soğuktu ve kar yağıyordu. Ben tişörtümü giydim ve çarşıya çıktım. Gördüğüm insanların elbiseleri terden ıslanmıştı.

Verilen cümlelerdeki uyumsuzluğun sebebini aşağıda boş bırakılan yere yazınız.

Havanın soğuk olması, tişört giymek, herkesin terlemesi çelişkili durumlardır. Cümlede anlam yönünden uyumsuzluk vardır.

 2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 146

6.  Etkinlik

♦   Edebiyatçılarımız var, edebiyat âlemimiz yok. Edebiyatçılarımız birbirlerini bilmiyor, bilmek istemiyor, bilmeyi gerekli bulmuyor da onun için.

♦   Bahar geçmiş, yaz gelmiş, Sarı Özbek kırları sararıp solmaya başlamıştı.

Yukarıdaki birleşik cümlelerin anlam bakımından hangi ilişkiyle birbirine bağlandığını aşağıya yazınız.

Verilen cümlelerde neden-sonuç ilişkisi vardır.

7.  Etkinlik                                                               

Aşağıdaki soruları boş bırakılan yerlere cevaplayınız.

Niçin okula devam ediyorsunuz?

Kurduğunuz cümle sebep-sonuç

cümlesi mi amaç cümlesi midir? Niçin?

Amaç cümlesinin kullanılma sebeplerini defterinize yazınız.

Eğitimimizi tamamlayıp hayata atılmak için okula devam ediyoruz. Kurduğumuz cümle amaç- sonuç cümlesidir. Yapılması düşünülen, tasarlanan bir eylemi veya düşünceyi ifade etmek için amaç cümleleri kullanılır.

8. Etkinlik

"Dünyayı değiştirmeye gücüm yetse savaşları durdururdum." bir şartlı birleşik cümledir. Siz de kitabınızın 143. sayfasındaki "Bir Gün" adlı metni inceleyerek hangi durumun gerçekleşmesinin hangi şarta bağlandığını belirleyiniz ve sınıfa getirdiğiniz metinlerden şart bildiren cümleler bularak bu cümleleri aşağıda boş bırakılan yerelere yazınız.

-Şair, sevdiğini düşündüğü sonucunu şu şartlara bağlar:

-Apansız uyanırsan, gözlerin karanlığa dalarsa, ellerinde bir sıcak duyarsan

9. Etkinlik

♦   Edebiyatçılarımız yok demiyorum, elbette var!

♦   İyi kötü bir araba sahibi olduk.

Birbirine zıt kavramlar niçin aynı cümle içinde kullanılmış olabilir? Aşağıya yazınız.

Birbirinden farklı, birbirine zıt durumları aynı cümle içinde ifade etmek için zıt kavramlar kullanılır.

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 147

Aşağıdaki tabloda çeşitli cümleler ve bu cümlelerin ifade ettikleri anlamlar verilmiştir. Tablodaki cümleleri inceleyerek örnekteki gibi ifade ettiği anlamla eşleştiriniz.

10.Etkinlik

1-öneri,

2-öğüt,

3-ön yargı,

4-eleştiri,

5-varsayım,

6-uyarı,

7-güven,

8-hayıflanma,

9-tasarı,

10-kanıksama,

11-eşitlik,

12-sezgi,

13-yakınma,

14-küçümseme,

15-ihtimal

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 148

12.  Etkinlik

"Bahar geçmiş, yaz gelmiş______________________ " ifadesine bir cümle ekleyiniz.

Bahar geçmiş, yaz gelmiş. Hayat, yeniden hareketlenmiş.

13.  Etkinlik

Aşağıdaki cümleleri inceleyiniz ve cümlelerdeki anlamı (nesnellik, öznellik, doğrudan ya da dolaylı anlatım, benzetme, tanımlama, tasvir) tabloya örnekteki gibi yazınız.

Edebiyatçılarımız var, edebiyat âlemimiz yok.

öznellik

Yeşillikler tatlı bir rüya gibi gelip geçmiş, bozkır yine sarı rengine bürünmüştü.

öznellik

Sağlam ruhlu, kendi başına yaşamaktan hoşlanan, dışardan gösterişsiz, içten zengin Orta Anadolu insanına benzer.

benzetme

Odanın orta yerinde, içerisi kor hâline gelmiş kömürle dolu, bir mangal vardı.

tasvir

Esra, bugün biraz başının ağrıdığını söyledi.

dolaylı anlatım

Atatürk, "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir! İleri!" emrini verir.

doğrudan anlatım

Masal, çocuk edebiyatı türlerinden biridir.

tanımlama

1.  Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerleri doldurunuz.

•  "Karnını doyurmak için lokantaya gitti." cümlesinde amaç

•  "Evi leylak rengine boyasam çok güzel olacak." cümlesi tasarı cümledir.

2.  Aşağıdaki cümlelerin başına, verilen bilgi doğru ise "D", yanlış ise "Y" yazınız.

( Y  ) "Derslere az ama düzenli çalışmalısın!" cümlesi ihtimal ifade eder.

( D  ) "Ah evladım! Bu derdin bana çektirdiğini bir bilsen!" cümlesi yakınma ifade eder.

(  Y ) "Bu saatte uyumuş olmalı." cümlesi gereklilik ifade eder.

3.  "Hadi, istediğin her şey oldu diyelim." cümlesinin ifade ettiği anlam aşağıdakilerden

hangisidir?

A) Yakınma                               B) Ön yargı                                     C) Eleştiri

D) Varsayım                              E) Küçümseme

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 149

4.  Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

A)  Bisiklet alabilmek için yaz tatilinde çok çalıştım.

B)   Ayaklarımın rahat etmesi için terlik giyiyorum.

C)   Çok televizyon seyretmekten gözleri bozulmuş.

D)   Tatil için şehir dışına çıkacağım.

E)  O kadar çok yorulmuştu ki ayaklarını kımıldatamıyordu.

5.  Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargının gerçekleşmesi şarta bağlanmıştır?

A)  Eşyalarını hazırlamış, yola çıkıyordu.

B)   Havalar soğumaya başladı, yakacakları hazırlamak lazım.

C)   Yağmur yağarsa sakın dışarı çıkma!

D)   Akşamları ay ışığında oturmak güzeldir.

E)  Rüzgârlı havalarda kapılar ve pencereler kapatılır.

6.  Aşağıdaki cümlelerin hangisi nesnel ifadelidir?

A)Beni bu güzel havalar mahvetti.

B)   Bir gül kokusuyla dalar giderim uzaklara.

C)   Şu renk ne kadar tatlıymış!

D)  Termometre otuz beş dereceyi gösteriyor.

E)  Yasemin kokusu beni mest eder.

7.  Aşağıdakilerden hangisi tanım cümlesidir?

A)  Sıcaklardan dolayı çektiğim sıkıntıyı bir bilsen!

B)   Bacak kadar boyuyla mı basketçi olacakmış!

C)   Konya, yüz ölçümü bakımından Türkiye'nin en büyük ilidir.

D)   Ben sana, paranı gereksiz şeylere harcama dememiş miydim?

E)  Bu hikâye de en az diğeri kadar güzel.

8.   I. Yazılarında noktalama hataları yapmışsın.

II. Can çıkar huy çıkmaz, demişler.

III.     Yemekler biraz tuzlu olmuş.

IV.   Seni biraz sonra ararım.

Yukarıda verilen cümlelerden hangilerinde bir eleştiri yoktur?

A) l-ll                     B) l-IV                   C) ll-lll                   D) ll-IV                              E) lll-l

9.  Bağımsız sıralı cümlelerde her cümlenin öznesi, tümleci, yüklemi ayrıdır. Cümleler yalnızca anlam ilişkisi nedeniyle bir arada bulunur.

Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki açıklamayı örneklendiren bir cümledir?

 A)  Adam, durmadan öfkeli öfkeli konuşuyor, masada oturanlarsa sessizce onu dinliyorlardı.

B)   Mendiliyle gözlerini kuruladı, yaşam öyküsünü kaldığı yerden anlatmaya başladı.

C)   Sordum soruşturdum, sonunda aradığım nitelikte bir usta buldum.

D)   Ali, kitaplarını çantasından çıkardı, sırasının üzerine yerleştirdi.

E)  Müşteri, getirilen kahveden bir yudum aldı, sonra yeniden gazetesine daldı.

2010-YGS

2013 2014 9. Sınıf Dil ve Anlatım EKOYAY YAYINEVİ Cevapları SAYFA 150

ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI

1.  Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerleri doldurunuz.

•  Sadece tek bir işi, hareketi veya oluşu bildiren cümlelere__basit cümle____ denir.

•  Yüklemi fiil türünden bir kelime olan cümlelere___ fiil cümlesi______ denir.

•  Yüklemi sonda bulunan cümlelere______kurallı cümle______ denir.

2.  Aşağıdaki cümlelerin başına, anlatım bozukluğu yoksa "D", varsa "Y" yazınız.

(  D ) Cümlenin temel ögeleri özne ve yüklemdir.

(  Y ) Sınıfımızdaki öğrencilerin çoğunluğu teşekkür belgesi aldı.

(  Y ) Ülkemizin üç kıyısı denizlerle çevrilidir.

(  D ) Güvercinler, evcilleştirilebilen hayvanlardandır.

( Y  ) Deniz suyu tuzlumsu olur.

3.  "Ben bu filmi daha önce izlemiş olabilirim." cümlesindeki anlam özelliği aşağıdakilerin

hangisinde vardır?

A) Ben denizde de yüzebilirim.                      B) Cüzdanımı evde unutmuş olmalıyım.

C) Bu akşam mutlaka derse çalışmalıyım.    D) Filmler hep birbirine benziyor.

E) Televizyon seyretmek bazen çok sıkıcı oluyor.

4.  Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ihtimal" anlamı yoktur?

A) Belki bu akşam yola çıkarım.                    B) Çarpışma çok şiddetli olmuş olmalı.

C) Çok güzel denemeler yazabilirim.              D) Ben yokken buraya gelmiş olmalı.

E) Şimdiye kadar ödevini bitirmiştir.

5.  (I) Hava çöl gibi çok sıcaktı. (II) Termometre kırk beş dereceyi gösteriyordu. (III) Kendimi bir

fırının içine sokulmuş gibi hissediyordum. (IV) Bir süre sonra bardaktan boşanırcasına bir yağmur

başladı. (V) Yerlerden sular akmaya başladı.

Parçadaki numaralı cümlelerin hangilerinde nesnel bir anlatım vardır?

A) l-V                    B) ll-lll                   C) ll-IV                 D) lll-IV                 E) ll-V

6.  Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı bir anlatım vardır?

A)  Mustafa, kendi kendine söyleniyordu.

B)   Emre, annesine onu çok sevdiğini söyledi.

C)   Öğretmen, öğrencilerine birkaç sayfalık bir ödev verdi.

D)   Annesi Melih'e "Parka gidip oynayabilirsin!" dedi.

E)  Ercan, okula doğru yürüyordu.

7.  Aşağıdakilerden hangisi olumsuz haber cümlesidir?

A) Keşke o pahalı elbiseyi almasaydın!        B) Sokak köpeklerine yaklaşmamalısın.

C) Sınıfta gürültü yapmayınız.                        D) Bu konunun yeri burası olmamalı.

E) Bu sorunun cevabını bilmiyorum.